Najważniejsze wiadomości
Trump ogranicza dostęp Kongresu do informacji. Biały Dom przygotowuje się na starcie z Demokratami
Donald Trump podpisał w piątek rozporządzenie wykonawcze zobowiązujące firmy posiadające kontrakty federalne do informowania Białego Domu o żądaniach dokumentów kierowanych przez Kongres. Przedsiębiorstwa i ich podwykonawcy mają konsultować odpowiedzi z administracją oraz wstrzymywać przekazywanie informacji objętych uznanym przez nią przywilejem poufności władzy wykonawczej. Naruszenie nowych zasad może skutkować konsekwencjami kontraktowymi, włącznie z utratą możliwości ubiegania się o przyszłe zamówienia rządowe. Biały Dom argumentuje, że chce chronić wrażliwe informacje dotyczące bezpieczeństwa narodowego i poufne kontakty administracji z przedsiębiorstwami. Rozporządzenie pojawia się na kilka tygodni przed przejęciem obu izb Kongresu przez Demokratów, którzy zapowiadają dochodzenia dotyczące działalności administracji Trumpa. Decyzja może doprowadzić do sporu prawnego o granice prezydenckiej poufności i konstytucyjne uprawnienia Kongresu do kontrolowania władzy wykonawczej.
Trump zapowiada weta dla Demokratów. Prezydent przedstawia strategię na ostatnie dwa lata kadencji
Donald Trump podczas piątkowej, blisko dwugodzinnej konferencji prasowej w Białym Domu odniósł się do listopadowej porażki Republikanów w wyborach do Kongresu. Prezydent zapowiedział, że będzie gotowy wetować projekty nowej demokratycznej większości, jeśli nie zostaną uzgodnione z administracją. Jednocześnie nie wykluczył współpracy z Demokratami w wybranych sprawach krajowych, między innymi dotyczących ochrony zdrowia. Trump stwierdził, że wynik wyborów mógłby być inny, gdyby sam znalazł się na karcie do głosowania, i ponownie bronił dotychczasowych osiągnięć swojego rządu. Prezydent podsumował również wizytę w Azji, podczas której spotkał się z przywódcami Chin i Rosji oraz prowadził negocjacje gospodarcze. Od stycznia Biały Dom będzie musiał współpracować z Kongresem kontrolowanym przez opozycję, co zapowiada znacznie trudniejszy okres dla programu legislacyjnego Trumpa.
Senat przyjmuje wielką reformę energetyczną. Nowe przepisy mogą zmienić ceny prądu w USA
Amerykański Senat przyjął ponadpartyjną ustawę dotyczącą przyspieszenia budowy elektrowni, linii przesyłowych i innych dużych inwestycji energetycznych, stosunkiem 62 do 33 głosów. Projekt, popierany przez Donalda Trumpa, ma ograniczyć wieloletnie opóźnienia w wydawaniu pozwoleń i uprościć część procedur środowiskowych. Ważny zapis przewiduje, że operatorzy wielkich centrów danych mają ponosić większą odpowiedzialność za koszty infrastruktury energetycznej niezbędnej do obsługi ich obiektów, zamiast przerzucać te wydatki na zwykłych odbiorców prądu. Zwolennicy reformy przekonują, że szybsze inwestycje zwiększą dostępność energii i mogą w dłuższej perspektywie ograniczyć wysokość rachunków. Przeciwnicy ostrzegają natomiast, że zmiany mogą osłabić ochronę środowiska, ograniczyć możliwości odwoływania się od decyzji inwestycyjnych oraz negatywnie wpłynąć na prawa społeczności lokalnych i plemiennych. Ustawa trafi teraz do Izby Reprezentantów, dlatego nie jest jeszcze obowiązującym prawem.
Trump grozi ogromnym podatkiem firmom budującym centra danych poza Ameryką
Donald Trump zapowiedział podczas piątkowej konferencji prasowej nałożenie bardzo wysokich podatków na amerykańskie przedsiębiorstwa, które będą budowały centra danych poza Stanami Zjednoczonymi. Prezydent argumentował, że infrastruktura niezbędna do rozwoju sztucznej inteligencji powinna powstawać na amerykańskiej ziemi, tworząc miejsca pracy i wzmacniając pozycję gospodarczą kraju. Ostrzegł, że Stany Zjednoczone nie mogą powtórzyć błędu sprzed lat, kiedy znaczna część produkcji zaawansowanych półprzewodników została przeniesiona za granicę. Nie określił jednak konkretnej stawki podatku, nie przedstawił projektu ustawy ani nie wyjaśnił, na jakiej podstawie prawnej nowe obciążenia miałyby zostać wprowadzone. Zapowiedź może mieć duże znaczenie dla amerykańskich koncernów technologicznych, które utrzymują centra danych w wielu państwach, między innymi po to, aby zapewniać szybki dostęp do usług użytkownikom na całym świecie. Wypowiedź Trumpa zbiegła się z debatą o rosnącym zapotrzebowaniu sztucznej inteligencji na energię elektryczną i wpływie wielkich centrów danych na lokalne rachunki za prąd.
Kolejne widmo zamknięcia rządu USA. Kongres ma trzy tygodnie na porozumienie
Stanom Zjednoczonym grozi kolejny government shutdown, ponieważ obecne finansowanie administracji federalnej wygasa 11 grudnia, a Republikanie i Demokraci nadal nie uzgodnili nowych wydatków. Największą przeszkodą pozostaje wojna z Iranem oraz żądanie Donalda Trumpa, aby przeznaczyć dodatkowe 350 miliardów dolarów na potrzeby Pentagonu. Część demokratycznych senatorów chce wykorzystać negocjacje budżetowe do ograniczenia finansowania ofensywnych operacji wojskowych, ale inni obawiają się, że doprowadzi to do zamknięcia urzędów tuż przed Bożym Narodzeniem. Podzieleni są również Republikanie, którzy nie wypracowali wspólnego sposobu uchwalenia dodatkowego pakietu obronnego. Jednym z rozważanych rozwiązań jest tymczasowe przedłużenie finansowania rządu do przyszłego roku, kiedy Demokraci obejmą kontrolę nad obiema izbami Kongresu. Na razie żadnego porozumienia nie osiągnięto, a parlamentarzyści udają się na przerwę związaną ze Świętem Dziękczynienia.
Republikański senator blokuje kandydata Trumpa na szefa cyberbezpieczeństwa. Poszło o szturm na Kapitol
Republikański senator Thom Tillis z Karoliny Północnej zablokował możliwość szybkiego zatwierdzenia Michaela LoSapio, kandydata Donalda Trumpa na dyrektora federalnej Agencji Cyberbezpieczeństwa i Bezpieczeństwa Infrastruktury, znanej jako CISA. Powodem decyzji były wypowiedzi LoSapio podczas przesłuchania w Senacie, kiedy stwierdził, że nie uważa wydarzeń z 6 stycznia 2021 roku za atak na amerykański Kapitol. Tillis uznał takie stanowisko za nieakceptowalne, ponieważ podczas szturmu uczestnicy zamieszek siłą wtargnęli do budynku Kongresu, a funkcjonariusze policji odnieśli obrażenia. Republikanin zapowiedział, że nie poprze przyspieszonej procedury zatwierdzenia nominacji, co może oznaczać przesunięcie sprawy do nowej kadencji Senatu. Jest to poważny problem dla Białego Domu, który próbuje obsadzić kierownictwo agencji odpowiedzialnej między innymi za ochronę infrastruktury krytycznej i federalnych systemów informatycznych. Spór pokazuje, że nawet wśród Republikanów nie ma jednomyślności wobec wszystkich kandydatów przedstawianych przez administrację Trumpa.
Sąd uznaje religijne wiadomości minister Trumpa za niezgodne z konstytucją. Spór o wolność religijną w administracji
Federalna sędzia Trina Thompson w Kalifornii uznała, że sekretarz rolnictwa Brooke Rollins przekroczyła konstytucyjne granice, przesyłając chrześcijańskie przesłania do około stu tysięcy pracowników Departamentu Rolnictwa. Wiadomości wysyłane z oficjalnego konta minister dotyczyły między innymi Bożego Narodzenia, Wielkanocy oraz innych świąt, a niektóre zawierały bezpośrednie odwołania do wiary chrześcijańskiej. Sąd stwierdził, że wykorzystywanie zwierzchnictwa służbowego do rozpowszechniania takich treści może wywierać presję na pracowników wyznających inne religie lub niewierzących. Jednocześnie sędzia zaznaczyła, że Rollins zachowuje prawo do wyrażania osobistej wiary, rozmawiania o religii z zainteresowanymi współpracownikami oraz zapraszania ich na wydarzenia religijne, o ile nie dochodzi do przymusu. Departament Rolnictwa ostro skrytykował orzeczenie, określając je jako próbę ograniczania swobody wypowiedzi członka administracji Trumpa, i rozważa odwołanie. Sprawa może stać się kolejnym ważnym sporem o granicę między konstytucyjną wolnością religijną a zakazem wykorzystywania państwowego urzędu do promowania konkretnego wyznania.
Trzy tankowce zaatakowane w rejonie Cieśniny Ormuz. Iran pokazuje nową wyrzutnię rakiet
Co najmniej trzy tankowce zostały trafione w sobotę w rejonie Cieśniny Ormuz, jednego z najważniejszych szlaków transportu ropy naftowej na świecie. Brytyjska organizacja monitorująca bezpieczeństwo żeglugi poinformowała o dwóch jednostkach trafionych niezidentyfikowanymi pociskami, natomiast władze Iranu przekazały, że trzeci statek miał wpaść na minę morską i stanąć w płomieniach. Nie zgłoszono ofiar w dwóch incydentach potwierdzonych przez brytyjskie służby, ale dokładna skala uszkodzeń i okoliczności trzeciego zdarzenia pozostają przedmiotem ustaleń. Równocześnie irańska telewizja państwowa pokazała nową podziemną wyrzutnię rakietową, która według Gwardii Rewolucyjnej może wystrzeliwać dwa pociski z napędem na paliwo ciekłe. Teheran przedstawia demonstrację jako dowód, że jego potencjał rakietowy nie został zniszczony mimo amerykańskich ataków. Napięcie wokół Cieśniny Ormuz pozostaje ogromne, a każdy kolejny atak na żeglugę stwarza ryzyko zakłócenia dostaw surowców i wzrostu kosztów transportu.
Trzy rakiety Huti przechwycone nad Rijadem. Konflikt w Arabii Saudyjskiej ponownie się zaostrza
Saudyjska obrona przeciwlotnicza poinformowała w sobotę o przechwyceniu i zniszczeniu trzech rakiet balistycznych wystrzelonych przez jemeńskich rebeliantów Huti w kierunku Rijadu. To kolejny atak na stolicę Arabii Saudyjskiej w ciągu kilku dni, po tym jak w czwartek uszkodzony został wieżowiec Public Investment Fund Tower, będący siedzibą państwowego funduszu inwestycyjnego. Świadkowie cytowani przez agencję Reuters informowali o pocisku widocznym na niebie i głośnym wybuchu, a saudyjskie służby najpierw ogłosiły alarm, a następnie poinformowały o ustąpieniu zagrożenia. Ataki nastąpiły po saudyjskich uderzeniach na pozycje Huti w Jemenie, w tym na obiekty w Sanie i porcie Al-Hudajda nad Morzem Czerwonym. Rebelianci zagrozili kolejnymi atakami na saudyjskie porty oraz infrastrukturę energetyczną, co może doprowadzić do dalszej eskalacji konfliktu. Arabia Saudyjska pozostaje jednym z najważniejszych sojuszników USA na Bliskim Wschodzie, dlatego narastająca wymiana uderzeń ma również znaczenie dla amerykańskiej polityki w regionie.
Sąd federalny blokuje detonację niemal pięciu ton materiału wybuchowego w Iowa. Możliwe zagrożenie także dla Illinois
Federalny sąd apelacyjny wstrzymał zezwolenie na planowaną przez amerykańską armię detonację około 9500 funtów, czyli ponad 4,3 tony azydku ołowiu, w wojskowym zakładzie amunicyjnym w Middletown w stanie Iowa. Operacja pierwotnie miała odbyć się w piątek, następnie została przełożona na poniedziałek 23 listopada, jednak interwencja sądu sprawiła, że jej przeprowadzenie w tym terminie pozostaje niepewne. Organizacje ekologiczne sprzeciwiające się detonacji ostrzegają, że wybuch może doprowadzić do uwolnienia toksycznego pyłu zawierającego ołów, którego zasięg będzie zależał od warunków atmosferycznych. Władze Illinois potwierdziły, że według wcześniejszych wojskowych modeli potencjalnie zagrożone mogą być niektóre tereny okręgu Mercer, położonego po drugiej stronie Missisipi. Armia utrzymuje jednak, że odkryty w magazynach materiał staje się coraz bardziej niestabilny, a jego przenoszenie mogłoby doprowadzić do przypadkowej eksplozji z tragicznymi skutkami. Departament Sprawiedliwości zapowiedział sprzeciw wobec sądowej blokady, dlatego ostateczna decyzja dotycząca sposobu i terminu zniszczenia materiału jeszcze nie zapadła.
Tragiczna noc w Chicago. Co najmniej cztery osoby zastrzelone, w tym dwie przed lokalem w West Town
Co najmniej siedem osób zostało postrzelonych, z czego cztery śmiertelnie, od początku weekendu w Chicago, według sobotniego zestawienia stacji ABC7. Do jednego z najpoważniejszych zdarzeń doszło krótko po drugiej nad ranem przed lokalem Arabia Hookah Lounge w dzielnicy West Town, w rejonie 1000 North Milwaukee Avenue. Według chicagowskiej policji podczas kłótni w grupie osób napastnik otworzył ogień, trafiając 29-letniego mężczyznę i 33-letnią kobietę, którzy zmarli po przewiezieniu do szpitala Stroger. W osobnym zdarzeniu w Marquette Park zginął 31-letni mężczyzna postrzelony w głowę podczas sprzeczki, do której doszło w rejonie South Artesian Avenue. Policja prowadzi dochodzenia dotyczące tych zdarzeń, a w sprawie strzelaniny przed lokalem w West Town do sobotniego poranka nie ogłoszono żadnego zatrzymania. Kolejne zabójstwa ponownie kierują uwagę na problem przemocy z użyciem broni palnej w Chicago oraz bezpieczeństwo mieszkańców podczas weekendowych nocy.
Szef NATO w Warszawie po upadku rosyjskich rakiet i drona. Rutte zapowiada obronę każdego skrawka Polski
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte przybył w sobotę do Warszawy po piątkowym naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej przez trzy obiekty, prawdopodobnie dwie rosyjskie rakiety i drona. Szczątki odnaleziono w Nowym Lipowcu na Lubelszczyźnie oraz w Rudniku nad Sanem i Mołodyczu na Podkarpaciu, a jeden z obiektów zidentyfikowano jako rosyjski pocisk manewrujący Ch-101. Rutte zapewnił, że Sojusz Północnoatlantycki będzie bronił każdego fragmentu polskiego terytorium, i poinformował, że naczelny dowódca sił NATO w Europie oceni potrzebę dodatkowych działań obronnych. Premier Donald Tusk sugerował wcześniej, że incydent mógł stanowić celową prowokację, choć pełne okoliczności naruszenia przestrzeni powietrznej są nadal badane. Kancelaria Prezydenta potwierdziła również, że Karol Nawrocki rozmawiał telefonicznie z Ruttem i pozostaje z nim w kontakcie w sprawach bezpieczeństwa Polski. W poniedziałek Rada Północnoatlantycka ma omówić incydent w Brukseli, a polskie władze zabiegają o dalsze wzmacnianie obrony przeciwlotniczej wschodniej flanki NATO.
Zmiany w rządzie Donalda Tuska. Andrzej Domański wicepremierem, Agnieszka Bartol-Saurel nową minister
Prezydent Karol Nawrocki dokonał w piątek zmian w składzie rządu na wniosek premiera Donalda Tuska. Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański został powołany na stanowisko wicepremiera, zachowując jednocześnie kierowanie dotychczasowym resortem. Ze stanowiska minister funduszy i polityki regionalnej odwołana została Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, a jej miejsce zajęła Agnieszka Bartol-Saurel. Uroczystość powołania nowych członków kierownictwa rządu odbyła się w Pałacu Prezydenckim, po czym premier przedstawił zmiany podczas konferencji prasowej. Awans Domańskiego oznacza zwiększenie jego znaczenia w pracach Rady Ministrów, szczególnie w sprawach gospodarczych, budżetowych i inwestycyjnych. Nowa minister będzie natomiast odpowiadała za politykę regionalną oraz nadzór nad wykorzystaniem funduszy europejskich, stanowiących jedno z najważniejszych źródeł finansowania inwestycji w Polsce.
Chicago Bulls przegrywają z Washington Wizards. Anthony Davis zdobywa 36 punktów
Chicago Bulls przegrali w piątek we własnej hali United Center z Washington Wizards 94 do 98 w spotkaniu rozgrywanym w ramach turnieju NBA Cup. Najlepszym zawodnikiem meczu był Anthony Davis, który zdobył dla drużyny z Waszyngtonu 36 punktów i zanotował 11 zbiórek. AJ Dybantsa dołożył 20 punktów, 10 zbiórek i sześć asyst, natomiast najlepszym strzelcem Bulls był Norman Powell z 16 punktami. Gospodarze mieli dobre fragmenty pierwszej połowy, ale w dalszej części spotkania pozwolili przeciwnikom przejąć inicjatywę. W czwartej kwarcie Wizards zdobyli dwanaście punktów z rzędu, a Chicago mimo późniejszego pościgu nie zdołało odrobić strat. Bulls mają teraz bilans czterech zwycięstw i jedenastu porażek, a kolejna przegrana pogłębia ich problemy na początku sezonu NBA.

