Najważniejsze wiadomości
Kolejny antytrumpowski spin. Newsom straszy bombardowaniem Kalifornii — tradycyjne media przekazują propagandę lewicy
Donald Trump chce, żeby Iran zbombardował Los Angeles i San Diego? Taką interpretację zaczął rozpowszechniać gubernator Kalifornii Gavin Newsom. To oskarżenie znacznie poważniejsze niż krytyka niezręcznej wypowiedzi. Problem w tym, że kontekst przemówienia nie uzasadnia przypisywania prezydentowi takiego zamiaru.
Podczas wiecu 5 października w Grand Island w Nebrasce Trump mówił o wojnie z Iranem i podwyższonych kosztach paliwa. Przekonywał, że gospodarcze wyrzeczenia są niewielką ceną za bezpieczeństwo Amerykanów. W tym fragmencie padły również słowa „Let them take out Los Angeles” oraz „Let them take out San Diego”. Wypowiedź była chaotyczna i niefortunna, ale poprzedzał ją argument o ochronie kraju. „Mała cena” w tym rozumowaniu oznaczała droższą benzynę, a nie zgodę na zagładę amerykańskich miast. Taką interpretację jako bardziej prawdopodobną wskazuje FactCheck.org.
Biały Dom wyjaśnił, że prezydent przedstawiał zagrożenie, któremu jego zdaniem miały zapobiec działania przeciwko Iranowi: możliwość szantażowania i atakowania amerykańskich miast przez reżim dysponujący bronią nuklearną. Dyrektor komunikacji Steven Cheung zarzucił mediom przedstawianie wypowiedzi w sposób oderwany od jej sensu. To stanowisko administracji, które należy uwzględnić przy relacjonowaniu sporu.
Newsom tymczasem ogłosił, że Trump zachęca zagranicznych wrogów do zniszczenia kalifornijskich miast. Jego biuro poszło jeszcze dalej, przypisując prezydentowi popieranie ataku na miliony mieszkańców. W ten sposób niejasne zdanie zamieniono w kategoryczne oskarżenie o intencję, której cała wypowiedź nie potwierdza.
Znamienna jest korekta „The Guardian”: redakcja zmieniła nagłówek i przyznała, że Trump mówił o możliwości ataku, a nie proponował jego przeprowadzenia.
Na tym polega polityczny spin: odbiorca ma zapamiętać najbardziej oburzającą wersję wydarzeń, zanim zdąży poznać kontekst. Później kolejni komentatorzy i internetowi autorzy mogą powtarzać oskarżenie, jakby było dosłowną deklaracją prezydenta. Nie potrzeba do tego dowodu wspólnego sterowania przekazem. Wystarczy bezkrytyczne podawanie dalej wygodnej politycznie interpretacji.
Trump odpowiada za własne słowa i powinien mówić o bezpieczeństwie milionów ludzi precyzyjniej. Jednak odpowiedzialność za słowa obowiązuje również jego przeciwników. Krytyka prezydenta nie daje Newsomowi prawa do przedstawiania najgorszej możliwej interpretacji jako udowodnionego faktu. A media, które chcą uchodzić za wiarygodne, powinny sprawdzać takie oskarżenia równie uważnie jak wypowiedzi samego Trumpa.
Trump inauguruje budowę nowej stoczni w Baltimore
„Dziś oficjalnie rozpoczynamy budowę największej nowej stoczni w Stanach Zjednoczonych”.
Prezydent Trump zainaugurował budowę stoczni Bethlehem Sparrows Point w Baltimore, określając ją jako największą tego typu nową inwestycję w USA od czasów II wojny światowej.
Siły Kosmiczne i 1776 dolarów dla żołnierzy
Prezydent Trump przypomina dwie inicjatywy związane z wojskiem, z których jest szczególnie dumny: utworzenie Sił Kosmicznych oraz dodanie symbolicznego dolara do „Dywidendy Wojownika”.
„Uwielbiam Siły Kosmiczne. To było moje dziecko”.
Następnie mówi o wypłacie 1776 dolarów dla żołnierzy. Jak wyjaśnia, polecił podnieść pierwotną kwotę 1775 dolarów o jednego dolara, aby nawiązywała do roku ogłoszenia niepodległości Stanów Zjednoczonych.
Były funkcjonariusz CIA przyznał się do oszustwa
Były funkcjonariusz CIA David Rush przyznał się do oszustwa z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Według śledczych miał przywłaszczyć sobie blisko 200 mln dolarów. W jego domu w Wirginii znaleziono sztabki złota o wartości 46 mln dolarów.
Protesty szkolne we Francji
Zajęcia w szkołach średnich w całej Francji zostały zawieszone na tydzień w związku z trwającą falą protestów szkolnych, która przetacza się przez kraj.
Tajemnicza śmierć badaczki w rosyjskim instytucie
Tajemnicza śmierć 28-letniej pracownicy instytutu badającego dżumę w rosyjskim Irkucku wywołała pytania o bezpieczeństwo placówki i przyczynę jej zgonu. Według rosyjskich władz Daria Szypiłowa zmarła na zapalenie płuc o nieustalonym pochodzeniu, a badania nie wykazały związku choroby z drobnoustrojami, z którymi pracowała. Były wysoki rangą przedstawiciel administracji Trumpa, Marshall Billingslea, przypomniał relację sowieckiego uciekiniera o prowadzonych w tym ośrodku pracach nad odpornymi na antybiotyki szczepami dżumy. WHO przekazała, że według informacji otrzymanych od Rosji u przebadanych osób z otoczenia zmarłej nie wykryto dżumy ani innych szczególnie niebezpiecznych patogenów, jednak przyczyna śmiertelnego zapalenia płuc pozostaje niewyjaśniona. Amerykańska administracja monitoruje sytuację i domaga się przejrzystych informacji, ale dotychczas nie potwierdzono związku śmierci badaczki z bronią biologiczną.
Paramount przejmuje Warner Bros. Discovery za 110 miliardów dolarów
Paramount Skydance sfinalizował 6 października przejęcie Warner Bros. Discovery za 110 miliardów dolarów, tworząc medialnego giganta pod nazwą Skydance, kierowanego przez Davida Ellisona. Transakcja połączyła wytwórnie odpowiedzialne za serie „Mission: Impossible” i „Harry Potter” oraz produkcje DC, a także stacje CBS i CNN oraz platformy Paramount+ i HBO Max. Porozumienia z koalicją stanów i związkiem zawodowym scenarzystów usunęły główne przeszkody prawne, umożliwiając zakończenie jednej z największych fuzji w historii mediów. Były szef Mattela Ynon Kreiz został współprezesem odpowiedzialnym za bieżącą działalność i integrację firm, natomiast Ellison będzie nadzorował strategię oraz kierunek twórczy. Połączony koncern planuje oszczędności w wysokości 6 miliardów dolarów, częściowo dzięki ujednoliceniu technologii streamingowych i usług chmurowych, choć przewiduje się również wpływ cięć na zatrudnienie. Zadłużenie nowej grupy ma wynosić około 80 miliardów dolarów, a Mark Thompson i Bari Weiss zachowają dotychczasowe stanowiska kierownicze odpowiednio w CNN i CBS News.
Republikanie prowadzą w sondażu na Florydzie
Republikanie prowadzą w wyścigach o stanowisko gubernatora Florydy i mandat w Senacie USA, wynika z nowego sondażu NBC South Florida i Telemundo. W wyborach gubernatorskich Byron Donalds uzyskał 48 procent poparcia, a Demokrata David Jolly 41 procent, natomiast republikańska senator Ashley Moody prowadzi z Angie Nixon stosunkiem 50 do 40 procent. Oboje republikańscy kandydaci mają przewagę również wśród wyborców latynoskich, choć w tej grupie 49 procent badanych negatywnie ocenia pracę Donalda Trumpa, a 45 procent pozytywnie. Wśród ogółu prawdopodobnych uczestników wyborów na Florydzie oceny prezydenta rozkładają się po równo: 48 procent aprobuje jego działania i tyle samo je dezaprobuje. Najważniejszym tematem dla wyborców pozostają inflacja i koszty życia, a 55 procent respondentów popiera propozycję zwiększenia do 2028 roku zwolnienia z podatku od nieruchomości do pierwszych 250 tysięcy dolarów wartości domu. Badanie przeprowadziła telefonicznie firma Mason-Dixon na próbie 625 zarejestrowanych wyborców deklarujących udział w listopadowym głosowaniu, a margines błędu wynosi 4 punkty procentowe.
Spór o koszty pozwów klimatycznych i obciążeń dla energetyki
Pozwy klimatyczne i proponowane obciążenia dla koncernów energetycznych mogą zwiększyć roczne wydatki przeciętnego amerykańskiego gospodarstwa domowego na energię o niemal 1500 dolarów, ostrzegają Daniel Turner i ekonomista E.J. Antoni w komentarzu opublikowanym przez Fox News. Autorzy krytykują ponad 30 pozwów przeciwko firmom energetycznym, stanowe fundusze odpowiedzialności klimatycznej oraz federalny projekt przewidujący pobranie od branży biliona dolarów w ciągu dekady. Ich zdaniem przedsiębiorstwa przerzucą dodatkowe obciążenia na klientów, a według przedstawionych szacunków oznaczałoby to wzrost ceny benzyny o około 41 centów za galon oraz energii elektrycznej o około 9 procent. Przekonują również, że skutki najmocniej odczują rodziny o niskich dochodach, a spadek wartości inwestycji w sektor energetyczny może uderzyć w oszczędności emerytalne Amerykanów. Podane kwoty są prognozami autorów dotyczącymi skutków tych inicjatyw, a jako alternatywę proponują oni zwiększenie produkcji energii i rozbudowę niezawodnych elektrowni.
Vance stawia warunki Iranowi, Grecja deklaruje gotowość pomocy
Wiceprezydent JD Vance powiedział, że ewentualne porozumienie z Iranem musi obejmować rzeczywiste ograniczenie zdolności wzbogacania uranu, a nie jedynie obietnice przyszłych ustępstw. W rozmowie z agencją Reuters po wizycie na Alasce pytał, dlaczego państwo deklarujące brak zamiaru budowy broni jądrowej potrzebuje uranu wzbogaconego do poziomu 60 procent. Vance przyznał również, że Waszyngton nie ma pełnej jasności, w jaki sposób zapadają decyzje we władzach Iranu. Tymczasem szef greckiej dyplomacji George Gerapetritis zadeklarował podczas wizyty sekretarza stanu Marco Rubio w Atenach gotowość współpracy z USA i udzielenia wsparcia morskiego w cieśninie Ormuz, pod warunkiem rozpoczęcia procesu pokojowego. Ruch statków handlowych przez ten strategiczny szlak pozostaje ograniczony w związku z wojną między Stanami Zjednoczonymi a Iranem.
Nagrody Nobla z chemii, fizyki i medycyny
Tegoroczną Nagrodę Nobla z chemii otrzymali Francuz Henri Kagan i Japończyk Kenso Soai za odkrycia dotyczące reakcji pozwalających uzyskiwać cząsteczki o określonej postaci przestrzennej, co ma ogromne znaczenie między innymi dla produkcji leków. Nobla z fizyki przyznano Francisowi Halzenowi, urodzonemu w Belgii naukowcowi z Uniwersytetu Wisconsin w Madison, za badania kosmicznych neutrin i kluczowy wkład w powstanie antarktycznego obserwatorium IceCube. Jego praca umożliwiła badanie odległych zjawisk we Wszechświecie poprzez rejestrowanie śladów oddziaływań tych niezwykle trudnych do wykrycia cząstek. Nagrodę z medycyny otrzymali Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel za rozwój optogenetyki, czyli metody pozwalającej sterować aktywnością wybranych komórek nerwowych za pomocą światła. Laureata literackiego Nobla poznamy 8 października, pokojowego 9 października, a nagrody z ekonomii 12 października.
Isaias może uderzyć w wybrzeże USA jako huragan
Według prognozy opisanej przez ABC News burza tropikalna Isaias może gwałtownie przybrać na sile w ciągu najbliższych 24–48 godzin i w piątek dotrzeć do amerykańskiego wybrzeża Zatoki Meksykańskiej jako huragan. W środę rano jej centrum znajdowało się około 930 kilometrów na południe od ujścia Missisipi. Już w czwartek Isaias może zostać pierwszym huraganem tegorocznego sezonu atlantyckiego, co oznaczałoby najpóźniejsze pojawienie się pierwszego huraganu w historii pomiarów. Deszcz i wiatr o sile burzy tropikalnej mogą dotrzeć w piątek rano do pasa wybrzeża od Nowego Orleanu w Luizjanie po Pensacolę na Florydzie.
Tajne rozmowy o bezpieczeństwie UE i spór o nowy budżet
Według Politico ambasadorowie 27 państw Unii Europejskiej prowadzą niejawne rozmowy o przygotowaniach na ewentualny rosyjski atak hybrydowy z licznymi ofiarami, spotykając się bez telefonów i asystentów. Rozważane rozwiązania obejmują wysyłanie zespołów reagowania kryzysowego, uruchamianie awaryjnego finansowania oraz koordynację komunikacji, jednak część stolic ostrzega przed dublowaniem kompetencji NATO i opóźnianiem decyzji. Równolegle narasta spór o unijny budżet na lata 2028–2034, którego proponowana wartość ma sięgnąć około dwóch bilionów euro. Według relacji europosłanki Konfederacji Anny Bryłki Ursula von der Leyen opowiada się za nowymi źródłami dochodów UE, określanymi przez Bryłkę jako unijne podatki, natomiast państwa oszczędne sprzeciwiają się dalszemu zadłużaniu i centralizacji finansów. Polska sprzeciwia się ograniczaniu funduszy spójności, a próbę przełamania budżetowego impasu zaplanowano na posiedzenie Rady Europejskiej 15–16 października.
Asysta Lewandowskiego w zwycięskim meczu Chicago Fire
Chicago Fire pokonało Vancouver Whitecaps 3:1, a Robert Lewandowski dołożył do zwycięstwa asystę, choć na boisku spędził zaledwie kwadrans. W 88. minucie Polak znalazł się sam przed bramkarzem, ale zamiast strzelać, podał do niepilnowanego Marena Haile-Selassiego, który ustalił wynik spotkania. Amerykańskie media doceniły jego zespołowe zagranie, a serwis SofaScore przyznał mu ocenę siedem na dziesięć. Po pierwszych dwunastu występach w MLS Lewandowski ma na koncie sześć bramek i trzy asysty. Spotkanie było również okazją do ponownego starcia z Thomasem Muellerem, z którym polski napastnik przez osiem sezonów występował w Bayernie Monachium.
Iga Świątek w ćwierćfinale turnieju w Pekinie
Iga Świątek awansowała do ćwierćfinału turnieju WTA 1000 w Pekinie, pokonując Amerykankę Ivę Jović 6:1, 6:3. Polka zdecydowanie zdominowała pierwszego seta, pozwalając 18-letniej rywalce wygrać tylko jednego gema. W drugiej partii Jović odrobiła początkową stratę przełamania, jednak Świątek odzyskała kontrolę nad spotkaniem i wygrała trzy ostatnie gemy. Było to ich pierwsze bezpośrednie starcie, a zwycięstwo Polki zakończyło serię sześciu wygranych meczów Amerykanki. W ćwierćfinale Świątek zmierzy się ze zwyciężczynią spotkania Coco Gauff z Elise Mertens.
