Impeachment to formalne postawienie przez Izbę Reprezentantów zarzutów prezydentowi, wiceprezydentowi lub innemu urzędnikowi cywilnemu USA. Nie oznacza automatycznego usunięcia z urzędu. Dopiero Senat prowadzi proces i może skazać oskarżonego większością dwóch trzecich senatorów obecnych.
Etap pierwszy: Izba Reprezentantów
Konstytucja daje Izbie wyłączne prawo impeachmentu. Izba bada sprawę zgodnie z przyjętą procedurą i głosuje nad artykułami impeachmentu, czyli formalnymi zarzutami. Do ich przyjęcia wystarcza zwykła większość głosujących.
Osoba, wobec której Izba przyjęła zarzuty, jest „impeached”, ale nadal nie musi być usunięta z urzędu. To odpowiednik wniesienia oskarżenia, a nie wyroku skazującego.
Etap drugi: proces w Senacie
Senat ma wyłączne prawo sądzenia spraw impeachmentu. Przedstawiciele Izby pełnią rolę menedżerów oskarżenia, a Senat rozpatruje materiał i głosuje. Gdy sądzony jest prezydent, obradom przewodniczy prezes Sądu Najwyższego.
Do skazania potrzeba dwóch trzecich obecnych senatorów. Skutkiem skazania jest usunięcie z urzędu. Senat może też osobno zdecydować o zakazie sprawowania urzędu federalnego w przyszłości. Impeachment nie zastępuje ewentualnej odpowiedzialności karnej.
Za co można wszcząć impeachment?
Konstytucja wymienia zdradę, przekupstwo oraz „inne ciężkie przestępstwa i wykroczenia” (high Crimes and Misdemeanors). Ostatnie sformułowanie nie ma w Konstytucji szczegółowej definicji i od dawna jest przedmiotem debaty. Procedura ma charakter konstytucyjny i polityczny, a nie jest zwykłym procesem karnym.
Dlaczego impeachment jest elementem kontroli władzy?
Procedura stanowi jedno z najsilniejszych narzędzi checks and balances. Rozdzielenie ról między dwie izby utrudnia usunięcie urzędnika jedną szybką decyzją. Izba wnosi zarzuty, a Senat wymaga kwalifikowanej większości do skazania.
Najważniejsze wnioski
- Impeachment to zarzuty przyjęte przez Izbę, nie automatyczne usunięcie.
- Senat prowadzi proces, a skazanie wymaga dwóch trzecich obecnych senatorów.
- Procedura dotyczy prezydenta, wiceprezydenta i urzędników cywilnych USA.
- Pojęcie high Crimes and Misdemeanors nie jest ograniczone do prostego katalogu przestępstw kodeksowych.
FAQ
Czy impeachment jest tym samym co dymisja?
Nie. Dymisja jest dobrowolnym odejściem, a impeachment to decyzja Izby o postawieniu zarzutów.
Czy po impeachmentcie prezydent traci urząd?
Nie automatycznie. Utrata urzędu następuje po skazaniu przez Senat.
Czy można zaskarżyć skazanie Senatu?
Konstytucja powierza Senatowi wyłączne prawo prowadzenia procesów impeachmentu, a Sąd Najwyższy uznawał istotne kwestie proceduralne za nienadające się do sądowego rozstrzygnięcia.
Źródła
Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Kontynuuj odkrywanie
Brief AmerykaPL
Najważniejsze wiadomości z USA, Chicago, Polski i świata. Krótko, konkretnie i po polsku.
