Trump zaostrza zasady mieszkań socjalnych. Koniec wieloletniego wyjątku dla rodzin o mieszanym statusie imigracyjnym
Administracja Donalda Trumpa ogłosiła nowe zasady przyznawania federalnej pomocy mieszkaniowej. Od 14 grudnia wszyscy mieszkańcy objęci określonymi programami HUD będą musieli udokumentować obywatelstwo amerykańskie lub odpowiedni status imigracyjny. Biały Dom chce zakończyć wieloletni wyjątek, który pozwalał rodzinom o mieszanym statusie imigracyjnym korzystać z częściowych dopłat mieszkaniowych.
Departament Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast USA (HUD) opublikował 12 listopada ostateczną wersję rozporządzenia zmieniającego zasady federalnej pomocy mieszkaniowej. Nowe przepisy mają zapewnić, że osoby korzystające z objętych nimi programów spełniają wymagania dotyczące obywatelstwa lub statusu imigracyjnego.
Decyzja jest kolejnym elementem polityki administracji Donalda Trumpa, która zapowiada ograniczenie dostępu osób nieuprawnionych do świadczeń finansowanych z amerykańskich podatków. Reforma obejmie między innymi mieszkania publiczne oraz programy dopłat do czynszu Section 8.
Co dokładnie zmienia administracja Trumpa?
Od 1995 roku obowiązywały zasady, które pozwalały rodzinom o mieszanym statusie imigracyjnym wspólnie mieszkać w lokalach objętych federalnym wsparciem. Przykładowo amerykańskie dziecko mogło mieszkać z rodzicem nieposiadającym odpowiedniego statusu imigracyjnego.
W takim przypadku dopłata była obliczana proporcjonalnie i obejmowała wyłącznie uprawnionych członków rodziny. Nie oznaczało to, że nielegalny imigrant samodzielnie otrzymywał federalne świadczenie mieszkaniowe.
Nowe rozporządzenie likwiduje możliwość bezterminowego korzystania z takiego rozwiązania. Pomoc proporcjonalna ma mieć charakter przejściowy, a wszyscy członkowie gospodarstwa domowego będą objęci obowiązkiem weryfikacji statusu.
Dla niektórych rodzin oznacza to konieczność zmiany składu gospodarstwa domowego, rezygnacji z pomocy mieszkaniowej albo znalezienia innego lokalu. Przewidziano jednak okresy przejściowe oraz możliwość czasowego odroczenia zakończenia pomocy w określonych sytuacjach.
HUD: prawie 200 tysięcy niezweryfikowanych najemców
Departament poinformował, że wspólny audyt przeprowadzony z Departamentem Bezpieczeństwa Krajowego (DHS) wykazał niemal 200 tysięcy najemców, których uprawnienia były niekompletnie udokumentowane lub nie zostały zweryfikowane.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie te osoby przebywają w Stanach Zjednoczonych nielegalnie. Liczba obejmuje również przypadki brakującej dokumentacji i nieustalonego statusu uprawniającego do pomocy.
HUD przypomina jednocześnie, że federalne programy mieszkaniowe są w stanie obsłużyć jedynie około jednej czwartej gospodarstw domowych kwalifikujących się do wsparcia. Pozostałe rodziny często czekają na pomoc latami.
„To niedopuszczalne, że bezdomni amerykańscy weterani, osoby niepełnosprawne, seniorzy i ofiary przemocy domowej tkwią na listach oczekujących”.
Scott Turner, sekretarz HUD — fragment oficjalnego oświadczenia, tłumaczenie redakcjiTurner podkreślił, że amerykańscy podatnicy nie powinni finansować świadczeń dla osób nieuprawnionych. Administracja przedstawia reformę jako realizację wcześniejszych zapowiedzi prezydenta Trumpa dotyczących ograniczenia dostępu do federalnych programów socjalnych.
Krytycy ostrzegają: nawet 80 tysięcy osób może ucierpieć
Według szacunków Center on Budget and Policy Priorities nowe przepisy mogą dotknąć około 20 tysięcy gospodarstw domowych o mieszanym statusie imigracyjnym, zamieszkiwanych przez blisko 80 tysięcy osób.
W tej grupie znajduje się około 37 tysięcy dzieci, z których większość posiada obywatelstwo amerykańskie. Oznacza to, że skutki reformy mogą odczuć również obywatele USA mieszkający z krewnymi nieposiadającymi odpowiedniego statusu.
Organizacje zajmujące się prawami lokatorów przekonują, że nowe zasady mogą doprowadzić do utraty mieszkań przez rodziny, które dotąd zgodnie z obowiązującymi regulacjami korzystały z częściowych dopłat.
Przedstawiciele 22 stanowych prokuratur generalnych sprzeciwiali się zmianom, wskazując na ryzyko zwiększenia bezdomności i dodatkowych kosztów dla lokalnych władz. Szczególnie wiele takich gospodarstw znajduje się w Kalifornii, Nowym Jorku i Teksasie.
HUD odpowiada, że regulacja nie nakazuje fizycznego rozdzielania rodzin, a jej zadaniem jest dostosowanie pomocy finansowej do ustawowych kryteriów. Departament wskazuje również na możliwość przejściowego wsparcia i odroczenia jego zakończenia w określonych przypadkach.
To nie pierwszy taki pomysł
Administracja Trumpa próbowała zmienić zasady dotyczące rodzin o mieszanym statusie imigracyjnym już w 2019 roku. Tamtej propozycji nie wprowadzono w życie, a została ona wycofana w 2021 roku.
Do reformy powrócono w lutym 2026 roku. Projekt poddano konsultacjom publicznym, podczas których zgłoszono ponad 11 tysięcy komentarzy. Ostateczna wersja rozporządzenia została opublikowana 12 listopada i ma wejść w życie 14 grudnia 2026 roku.
Spór o nowe przepisy sprowadza się do fundamentalnego pytania: komu w pierwszej kolejności powinna przysługiwać pomoc finansowana z amerykańskich podatków?
Stany Zjednoczone mają poważny problem z dostępnością tanich mieszkań. Tysiące obywateli, w tym weterani, seniorzy i osoby niepełnosprawne, czekają na pomoc, której system nie jest w stanie zapewnić wszystkim potrzebującym.
W takiej sytuacji trudno uznać za nierozsądne oczekiwanie, że państwo będzie dokładnie weryfikować, kto kwalifikuje się do korzystania z ograniczonych środków publicznych.
Warto też pamiętać o istotnym rozróżnieniu: uprawnienie do zamieszkiwania na terytorium Stanów Zjednoczonych i uprawnienie do otrzymywania federalnej pomocy mieszkaniowej nie są tym samym. Legalność pobytu i kwalifikowanie się do konkretnego świadczenia to dwie odrębne kwestie.
Jednocześnie nie można ignorować faktu, że w rodzinach o mieszanym statusie imigracyjnym mieszkają również amerykańscy obywatele, w tym dzieci. Dobrze zaprojektowana reforma powinna uwzględniać ich sytuację, przewidywać rozsądne terminy dostosowania się do przepisów i zapewniać skuteczne procedury odwoławcze.
Egzekwowanie zasad nie musi oznaczać braku empatii. Ale empatia również nie powinna oznaczać rezygnacji z jasnych reguł dysponowania publicznymi pieniędzmi.
Ostatecznym sprawdzianem tej reformy będzie nie tylko liczba przeprowadzonych weryfikacji, ale również to, czy uwolnione zasoby rzeczywiście pomogą rodzinom od lat oczekującym na mieszkanie — i czy uda się ograniczyć niezamierzone skutki dla uprawnionych lokatorów.
Kontynuuj odkrywanie
Brief AmerykaPL
Najważniejsze wiadomości z USA, Chicago, Polski i świata. Krótko, konkretnie i po polsku.
Dodaj komentarz