Paraliż lotniczy w USA. FAA wstrzymała starty samolotów w całym kraju

Stany Zjednoczone mierzą się z jednym z najpoważniejszych kryzysów w historii współczesnego lotnictwa. W piątek 13 listopada Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) nakazała wstrzymanie startów samolotów na terenie całego kraju. Powodem była rozległa awaria łączności systemów kontroli ruchu lotniczego. To pierwszy tak szeroki zakaz od stycznia 2023 roku i dopiero drugi od zamachów z 11 września 2001 roku.

Co się wydarzyło? Problemy zaczęły się w Chicago

Pierwsze poważne ograniczenia pojawiły się na dwóch największych lotniskach Chicago: O’Hare International Airport oraz Midway International Airport. FAA informowała o problemach sprzętowych i zakłóceniach komunikacji, które wymusiły wstrzymanie części operacji lotniczych.

Sytuacja szybko przestała mieć wyłącznie lokalny charakter. Usterka dotknęła regionalnych centrów Air Route Traffic Control Centers, odpowiedzialnych za prowadzenie i separowanie samolotów przemieszczających się po amerykańskiej przestrzeni powietrznej pomiędzy lotniskami.

O godzinie 15:54 czasu wschodniego (14:54 w Chicago) FAA ogłosiła ogólnokrajowy nakaz National Ground Stop. W oficjalnym komunikacie powołano się na nadzwyczajne okoliczności i względy bezpieczeństwa. Oznaczało to, że samoloty oczekujące na start nie mogły odlatywać bez zgody służb kontroli ruchu.

Chronologia wydarzeń – piątek 13 listopada

Co powiedział Donald Trump?

Prezydent Donald Trump został poinformowany o sytuacji przez przedstawicieli swojej administracji. Potwierdził to sekretarz bezpieczeństwa krajowego Markwayne Mullin, który rozmawiał z dziennikarzami przed Białym Domem.

Według relacji Mullina prezydent pozostawał w kontakcie z osobami koordynującymi działania kryzysowe, w tym z sekretarzem transportu Seanem Duffym. Szef DHS przekonywał, że administracja mobilizuje zasoby, aby jak najszybciej przywrócić normalne operacje.

Do czasu przygotowania tej aktualizacji nie udało się niezależnie potwierdzić bezpośredniej, publicznej wypowiedzi Trumpa szczegółowo wyjaśniającej przyczynę awarii. Nie ma też podstaw, aby przypisywać prezydentowi ostateczne ustalenia techniczne, ponieważ dochodzenie nadal trwa.

DHS zabiera głos. Czy to był cyberatak?

Sekretarz bezpieczeństwa krajowego Markwayne Mullin uspokajał opinię publiczną, wskazując, że śledczy nie znaleźli dotąd oznak celowego ataku na amerykański system lotniczy. Jednocześnie podkreślił, że badane są wszystkie możliwe scenariusze.

„Wszyscy są bezpieczni. Nie ma powodu, aby obawiać się o swoich bliskich, jeśli znajdują się w samolocie”.

Markwayne Mullin, sekretarz DHS – tłumaczenie wypowiedzi dla mediów

Mullin zaznaczył również, że sytuacji nie należy porównywać bezpośrednio z zamachami terrorystycznymi z 11 września. Według obecnych ustaleń problem ma charakter telekomunikacyjny.

To jednak ważne rozróżnienie: brak dowodów na cyberatak nie oznacza jeszcze, że wszystkie hipotezy zostały definitywnie wykluczone. Ostateczna przyczyna pozostaje nieustalona.

Sean Duffy: problemy objęły wszystkie 22 centra

Sekretarz transportu USA Sean Duffy potwierdził, że zakłócenia dotknęły wszystkie regionalne centra kontroli ruchu lotniczego w kraju. Poinformował również o rozpoczęciu działań diagnostycznych przez techników FAA.

Centra te tworzą rozległą sieć zarządzającą ruchem samolotów na trasach między miastami. Problemy z przesyłaniem informacji i komunikacją mogą wymagać ograniczenia liczby nowych lotów, nawet jeśli część urządzeń nadal działa.

Nie oznacza to, że wszystkie 22 ośrodki całkowicie i jednocześnie straciły zdolność komunikacji. Władze potwierdziły ogólnokrajowy wpływ awarii, ale nie podały pełnego technicznego opisu uszkodzenia.

Tysiące odwołanych lotów. Skala kryzysu rośnie

Dane serwisów monitorujących ruch lotniczy pokazują rozmiar zakłóceń. Według FlightAware do godziny 19:20 czasu wschodniego odwołano niemal 4700 lotów związanych ze Stanami Zjednoczonymi, a liczba opóźnionych rejsów wynosiła około 10 tysięcy.

Z kolei firma analityczna Cirium podała, że do godziny 19:05 ET przekierowano co najmniej 827 samolotów. Spośród nich 670 powróciło na lotnisko wylotu, a 157 skierowano do innych portów.

W momencie ogłaszania zakazu w powietrzu znajdowało się około 4042 samolotów zmierzających do amerykańskich lotnisk, według danych Flightradar24 cytowanych przez Reutersa.

Dodatkowo około 11 tysięcy lotów, mogących przewieźć ponad 1,5 miliona pasażerów, miało planowany start po godzinie 16:00 ET. Nie oznacza to, że wszystkie te rejsy zostały odwołane, ale pokazuje, jak duża część siatki połączeń mogła zostać dotknięta kryzysem.

Problemy wykraczają poza granice USA

Amerykańska awaria szybko wpłynęła na międzynarodową komunikację lotniczą. Europejska organizacja koordynująca ruch lotniczy wstrzymała na określony czas odloty samolotów kierujących się do USA. Podobne ograniczenia ogłosiły meksykańskie władze lotnicze.

Nie wszystkie połączenia zostały jednak objęte identycznymi zasadami. Niektóre loty transoceaniczne oraz połączenia w obrębie Alaski i Hawajów mogły nadal być realizowane. FAA stosowała również indywidualne decyzje dotyczące części lotów międzynarodowych.

American Airlines, United Airlines, Delta i inni przewoźnicy musieli reorganizować swoje rozkłady. Zakłócenia objęły także lotnicze przewozy towarowe, w tym działalność FedEx. Utrudnienia dotknęły również podróżujące na weekendowe rozgrywki drużyny NBA, NHL i futbolu akademickiego.

Czy winny jest nowy system AI FAA?

Dodatkowe pytania pojawiły się w związku z nową technologią SMART – Strategic Management of Airspace, Routes and Trajectories.

10 listopada, zaledwie trzy dni przed ogólnokrajową awarią, FAA poinformowała o rozszerzeniu działania tego systemu na wszystkie 22 regionalne centra kontroli ruchu lotniczego.

SMART wykorzystuje około 200 strumieni danych, w tym informacje o pogodzie, trasach, natężeniu ruchu i dostępności personelu. Ma wspierać przewidywanie utrudnień i usprawnianie operacji lotniczych.

A co z globalną awarią Microsoftu?

Dzień wcześniej miliony użytkowników Microsoft 365, Outlooka i innych usług firmy doświadczyły poważnych zakłóceń. W internecie szybko pojawiły się przypuszczenia, że oba wydarzenia mogą mieć wspólne źródło.

Microsoft oświadczył jednak, że nie ma informacji wskazujących na związek jego problemów z awarią FAA. Markwayne Mullin również ocenił, że nie widzi podstaw do łączenia obu zdarzeń.

System pamiętający lata 80. Ameryka modernizuje lotnictwo

Piątkowy kryzys ponownie skierował uwagę na starzejącą się infrastrukturę amerykańskiej kontroli ruchu lotniczego. W części placówek FAA wykorzystywane były rozwiązania informatyczne zaprojektowane jeszcze w latach 80. XX wieku.

Co szczególnie znamienne, 5 listopada sekretarz Duffy ogłosił proces zastępowania systemów korzystających z dyskietek nowoczesnym rozwiązaniem Enterprise – Information Display System. Plan przewiduje wdrożenie tej technologii w 435 lokalizacjach do końca 2028 roku.

Kongres zatwierdził wcześniej 12,5 miliarda dolarów na modernizację infrastruktury kontroli ruchu lotniczego. Administracja Trumpa zabiega o kolejne 30,1 miliarda dolarów na dalsze inwestycje.

Warto jednak zaznaczyć, że sama obecność przestarzałych urządzeń nie dowodzi, iż to one spowodowały piątkową awarię. Do takich wniosków potrzebne będą wyniki dochodzenia technicznego.

Trzeci taki kryzys w historii USA

Ogólnokrajowe wstrzymanie startów samolotów jest w Stanach Zjednoczonych wydarzeniem wyjątkowym. Wcześniejsze porównywalne przypadki to zamachy terrorystyczne z 11 września 2001 roku oraz awaria systemu NOTAM 11 stycznia 2023 roku.

NOTAM odpowiada za rozpowszechnianie istotnych komunikatów bezpieczeństwa dla pilotów. Jego awaria w 2023 roku zmusiła FAA do czasowego wstrzymania krajowych odlotów i pokazała, jak poważne skutki może mieć uszkodzenie kluczowego systemu informatycznego.

W listopadzie 2026 roku problem dotyczy łączności i koordynacji kontroli ruchu lotniczego. Mimo podobnego skutku operacyjnego nie należy zakładać, że obie awarie miały tę samą przyczynę.

Co powinni zrobić pasażerowie?

• Sprawdzić aktualny status lotu bezpośrednio w aplikacji przewoźnika.
• Nie zakładać, że lot jest odwołany wyłącznie dlatego, że obowiązuje ogólnokrajowy ground stop.
• Sprawdzić możliwość bezpłatnej zmiany rezerwacji, jeśli linia wprowadziła specjalne zasady na czas awarii.
• Zachować potwierdzenia odwołania lub opóźnienia i informacje o ewentualnych dodatkowych kosztach.
• Śledzić komunikaty FAA, lotniska oraz własnej linii lotniczej.

Najważniejsze pytania

Co dalej z amerykańskim lotnictwem?

Dla władz federalnych priorytetem jest teraz przywrócenie stabilnej łączności i bezpieczne wznowienie ruchu. Równolegle śledczy próbują ustalić źródło awarii i ocenić, dlaczego zakłócenia objęły tak rozległą sieć.

Później przyjdzie czas na odpowiedź na pytanie, czy istniejące zabezpieczenia i systemy zapasowe były wystarczające. Największym wyzwaniem nie jest bowiem wyłącznie uruchomienie lotów, ale upewnienie się, że podobna awaria nie sparaliżuje ponownie amerykańskiego nieba.

Artykuł przedstawia stan informacji z wieczora 13 listopada 2026 roku. Dane dotyczące liczby lotów są dynamiczne. Ostateczna przyczyna awarii pozostaje przedmiotem dochodzenia.