Poprawki do Konstytucji USA i Bill of Rights: jak działa zmiana Konstytucji

Konstytucję USA można zmienić w procedurze opisanej w artykule V. Poprawka musi zostać zaproponowana kwalifikowaną większością albo przez konwencję zwołaną na wniosek stanów, a następnie ratyfikowana przez trzy czwarte stanów. Bill of Rights to pierwszych dziesięć ratyfikowanych poprawek.

Jak proponuje się poprawkę?

Artykuł V przewiduje dwie drogi:

1. Kongres proponuje poprawkę większością dwóch trzecich w Izbie Reprezentantów i Senacie.
2. Kongres zwołuje konwencję proponującą poprawki na wniosek legislatur dwóch trzecich stanów.

Wszystkie dotychczas zaproponowane poprawki, które stały się częścią Konstytucji, przeszły pierwszą drogą. Konwencja z artykułu V nie została dotąd wykorzystana do zaproponowania poprawki.

Jak wygląda ratyfikacja?

Kongres określa, czy poprawkę mają ratyfikować legislatury stanowe, czy konwencje ratyfikacyjne w stanach. Do przyjęcia potrzeba zgody trzech czwartych stanów — obecnie 38 z 50.

Prezydent nie podpisuje ani nie wetuje poprawki konstytucyjnej. To procedura odrębna od zwykłej drogi projektu ustawy. National Archives i Office of the Federal Register zajmują się dokumentami ratyfikacyjnymi i formalnym potwierdzeniem zakończenia procesu.

Czym jest Bill of Rights?

Bill of Rights to poprawki od pierwszej do dziesiątej, ratyfikowane 15 grudnia 1791 roku. Chronią m.in. wolność religii, słowa, prasy, zgromadzeń i petycji, określają zasady dotyczące broni, przeszukań, postępowania karnego oraz praw nieenumerowanych i kompetencji zastrzeżonych.

Kongres wysłał stanom 12 propozycji. Dziesięć zostało ratyfikowanych w 1791 roku. Jedna z pozostałych propozycji, dotycząca wynagrodzeń członków Kongresu, została ratyfikowana dopiero w 1992 roku jako 27. poprawka.

Czy Bill of Rights od początku obowiązywał stany?

Pierwotnie Bill of Rights ograniczał przede wszystkim rząd federalny. Po ratyfikacji 14. poprawki Sąd Najwyższy stopniowo stosował wiele jego gwarancji wobec stanów poprzez doktrynę inkorporacji. Zakres i sposób zastosowania poszczególnych praw wynikają z orzecznictwa, więc nie należy zakładać, że każda gwarancja działa identycznie w każdym kontekście.

To ważny punkt styku między federalizmem a rolą sądów federalnych.

Co zmieniły późniejsze poprawki?

Poprawki 11–27 dotyczą wielu obszarów ustroju i praw obywatelskich. Trzynasta zniosła niewolnictwo z wyjątkiem kary za przestępstwo, 14. określiła obywatelstwo i ochronę prawną, 15., 19., 24. i 26. dotyczą praw wyborczych, 17. wprowadziła bezpośredni wybór senatorów, a 22. ograniczyła wybór prezydenta na kolejne kadencje. Dwunasta i 23. wpłynęły na Kolegium Elektorów, a 25. reguluje sukcesję i niezdolność prezydenta.

Najważniejsze wnioski

• Artykuł V wymaga szerokiej zgody federalnej i stanowej.
• Do ratyfikacji poprawki potrzeba trzech czwartych stanów.
• Prezydent nie podpisuje i nie wetuje poprawki konstytucyjnej.
• Bill of Rights to pierwszych dziesięć ratyfikowanych poprawek.

FAQ

Ile poprawek ma Konstytucja USA?

Konstytucja ma 27 ratyfikowanych poprawek.

Czy referendum ogólnokrajowe może zmienić Konstytucję?

Artykuł V nie przewiduje ogólnokrajowego referendum jako drogi ratyfikacji.

Czy Kongres może zmienić Bill of Rights zwykłą ustawą?

Nie. Ustawa nie może zmienić tekstu Konstytucji; potrzebna jest procedura z artykułu V.

Źródła

• National Archives — Constitutional Amendment Process
• National Archives — Bill of Rights
• National Archives — Amendments 11–27

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.