Trump, Putin i Xi Jinping przy jednym stole. Historyczny szczyt trzech mocarstw nuklearnych w Chinach

Donald Trump, Władimir Putin i Xi Jinping mają spotkać się 19 listopada w Shenzhen w Chinach. Będzie to pierwsze wspólne spotkanie przywódców trzech państw, które od dekad odgrywają kluczową rolę w światowej polityce bezpieczeństwa. Zapowiedź potwierdził Biały Dom, a rozmowy mają odbyć się na marginesie szczytu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC).

Informacja została przekazana w piątek, 13 listopada, podczas briefingu amerykańskich urzędników. Według ABC News spotkanie ma być ostatnim ważnym punktem azjatyckiej podróży prezydenta Stanów Zjednoczonych. Trump wcześniej odwiedzi Filipiny, a następnie uda się do Chin, gdzie odbędzie również odrębne rozmowy z Xi Jinpingiem.

Pierwsze takie spotkanie trzech światowych mocarstw

Wspólne rozmowy przywódców Stanów Zjednoczonych, Chin i Rosji to wydarzenie o wyjątkowej randze dyplomatycznej. Waszyngton i Moskwa od dziesięcioleci posiadają największe arsenały nuklearne świata, natomiast Pekin intensywnie rozwija własne zdolności strategiczne.

Dotychczas relacje między tymi państwami były kształtowane przede wszystkim przez spotkania dwustronne. Szczyt w Shenzhen ma stworzyć okazję do bezpośredniej rozmowy wszystkich trzech przywódców o bezpieczeństwie nuklearnym.

Sam fakt zorganizowania rozmów nie oznacza jednak powstania nowego międzynarodowego sojuszu. Stany Zjednoczone rywalizują z Chinami gospodarczo i technologicznie, a relacje Waszyngtonu z Moskwą pozostają obciążone wojną na Ukrainie oraz wieloletnimi sporami dotyczącymi bezpieczeństwa Europy.

Broń nuklearna. Trump chce rozpocząć rozmowy o nowym porządku bezpieczeństwa

Według przedstawicieli amerykańskiej administracji jednym z najważniejszych tematów spotkania będzie ograniczanie zagrożenia wynikającego z rozbudowy arsenałów nuklearnych.

Trump już wcześniej deklarował chęć włączenia Chin do szerszych rozmów dotyczących kontroli zbrojeń. Jest to szczególnie istotne po wygaśnięciu w lutym 2026 roku traktatu New START, ostatniego dwustronnego porozumienia ograniczającego strategiczne zbrojenia nuklearne USA i Rosji.

Dotychczasowe porozumienia koncentrowały się przede wszystkim na Waszyngtonie i Moskwie. Chiny pozostawały poza tym systemem, argumentując, że ich arsenał jest znacznie mniejszy od amerykańskiego i rosyjskiego.

Udział Pekinu w przyszłych negocjacjach byłby dla administracji Trumpa istotnym osiągnięciem dyplomatycznym. Jednocześnie eksperci podkreślają, że stanowiska trzech państw są bardzo odległe.

Biały Dom studzi oczekiwania dotyczące rezultatów szczytu. Amerykańscy urzędnicy nie przewidują podpisania konkretnej umowy podczas pierwszego spotkania. Celem ma być przede wszystkim rozpoczęcie rozmów i sprawdzenie, czy istnieje przestrzeń do dalszych negocjacji.

Iran na stole rozmów. Dlaczego właśnie ten konflikt?

Drugim ważnym tematem ma być sytuacja związana z wojną w Iranie. Według ABC News Donald Trump zamierza przedyskutować ten problem zarówno z Xi Jinpingiem, jak i z Władimirem Putinem.

Chiny i Rosja utrzymują z Teheranem rozbudowane relacje polityczne, gospodarcze i strategiczne. Ich podejście do konfliktu różni się od stanowiska Waszyngtonu, co czyni ewentualne uzgodnienia szczególnie trudnymi.

Dla Stanów Zjednoczonych istotne będzie ustalenie, czy Pekin i Moskwa mogą odegrać rolę w ograniczaniu dalszej eskalacji. Nie ma jednak potwierdzenia, że podczas szczytu zostanie przedstawiony wspólny plan zakończenia wojny.

A co z Ukrainą? Waszyngton i Moskwa mają odmienne oczekiwania

Jednym z najbardziej zaskakujących elementów zapowiedzi jest stanowisko amerykańskiej administracji dotyczące wojny rosyjsko-ukraińskiej.

Według przedstawicieli Białego Domu Trump nie zamierza czynić Ukrainy tematem oficjalnych rozmów trójstronnych. Waszyngton podkreśla, że kwestia zakończenia wojny jest przedmiotem odrębnych kontaktów dyplomatycznych.

Jednocześnie, jak informuje „The Washington Post”, Kreml sygnalizował zamiar poruszenia sprawy Ukrainy podczas spotkania w Shenzhen.

Oznacza to, że pomiędzy uczestnikami istnieje różnica oczekiwań jeszcze przed rozpoczęciem negocjacji. Nie można wykluczyć, że temat wojny pojawi się w rozmowach, nawet jeśli nie został zapisany w oficjalnej amerykańskiej agendzie.

Z perspektywy Kijowa i europejskich sojuszników USA kluczowe będzie to, czy jakiekolwiek ustalenia dotyczące bezpieczeństwa Europy zapadną bez bezpośredniego udziału Ukrainy. Na obecnym etapie nie ogłoszono jednak żadnego takiego porozumienia.

Trump i Xi spotkają się najpierw bez Putina

Jeszcze przed trójstronnym szczytem zaplanowano oddzielne spotkanie prezydenta USA z chińskim przywódcą. Według ABC News Trump i Xi odbędą w czwartek rozmowy dwustronne połączone z roboczym lunchem.

Będzie to trzecie spotkanie obu przywódców w 2026 roku. Ważnym elementem rozmów ma być realizacja wcześniejszych uzgodnień handlowych między Stanami Zjednoczonymi a Chinami.

Pomimo okresowego złagodzenia napięć gospodarczych oba państwa nadal konkurują o dominację w dziedzinach takich jak sztuczna inteligencja, zaawansowane półprzewodniki, surowce strategiczne i technologie militarne.

Waszyngton nie zapowiedział natomiast odrębnego spotkania Trumpa z Putinem podczas tej podróży. Oznacza to, że planowane rozmowy trójstronne będą jedyną potwierdzoną okazją do ich bezpośredniego kontaktu.

Elon Musk i kontrowersje wokół Nvidii

Według informacji ABC News części podróży Trumpa po Chinach ma towarzyszyć Elon Musk. Przedstawiciele administracji nie podali szczegółowego celu jego obecności, wskazując jedynie na interesy biznesowe miliardera w Chinach.

Do Azji mają również przybyć inni amerykańscy liderzy biznesu, uczestniczący w wydarzeniach gospodarczych związanych z APEC. Nie oznacza to jednak, że wszyscy będą częścią oficjalnej delegacji prezydenckiej.

Wizyta odbywa się także w cieniu kontrowersji dotyczących firmy Nvidia oraz zarzutów o możliwą działalność szpiegowską na rzecz Chin.

Według amerykańskich doniesień medialnych sprawa dotyczy między innymi relacji byłego szefa Nvidii, Jensena Huanga, z kobietą podejrzewaną o przekazywanie informacji Pekinowi. Są to zarzuty opisywane przez media, a nie ustalone w tym artykule fakty dotyczące winy konkretnych osób.

Amerykańscy urzędnicy przekazali, że Trump nie planuje omawiać tych zarzutów z Xi Jinpingiem podczas spotkania. Priorytetem mają pozostać kwestie handlowe i strategiczne.

Plan azjatyckiej podróży Trumpa

Podczas pobytu na Filipinach Trump ma także sfinalizować porozumienie handlowe z Tajlandią. Biały Dom zapowiada ponadto rozmowy dotyczące strategicznych inwestycji i współpracy ze stroną filipińską.

Przedstawiciele administracji przekazali również, że obecnie nie jest planowane spotkanie z przywódcą Korei Północnej, Kim Dzong Unem.

Czy Shenzhen stanie się początkiem nowego światowego układu?

Zbliżający się szczyt ma znaczenie wykraczające poza samo spotkanie trzech przywódców. Od jego przebiegu może zależeć, czy Stany Zjednoczone, Chiny i Rosja będą w stanie rozpocząć regularny dialog dotyczący najważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego.

Nie należy jednak utożsamiać bezpośrednich rozmów z politycznym zbliżeniem trzech państw. Interesy Waszyngtonu, Moskwy i Pekinu pozostają rozbieżne w wielu kluczowych obszarach.

Spotkanie może okazać się początkiem szerszego procesu negocjacyjnego. Może również zakończyć się jedynie wspólnym zdjęciem i deklaracjami, za którymi nie pójdą konkretne decyzje.

Najważniejsze będzie więc nie tylko to, co przywódcy powiedzą podczas spotkania, ale przede wszystkim to, czy po jego zakończeniu powstaną dalsze mechanizmy rozmów o bezpieczeństwie nuklearnym.

Jedno jest pewne: 19 listopada uwaga światowej dyplomacji skupi się na Shenzhen. Przy jednym stole mają zasiąść przywódcy trzech państw, których decyzje mają fundamentalne znaczenie dla przyszłości globalnego bezpieczeństwa.