AmerykaPL

Sąd Najwyższy USA zdecydował w czwartek, że administracja prezydenta Donalda Trumpa może kontynuować działania zmierzające do odebrania tymczasowej ochrony deportacyjnej ponad 356 tysiącom imigrantów z Syrii i Haiti, którzy dzięki temu statusowi mogli mieszkać i pracować w Stanach Zjednoczonych.

W dwóch sprawach dotyczących kluczowego elementu planu Trumpa zaostrzenia polityki imigracyjnej podzielony Sąd Najwyższy orzekł, że ustawa o TPS — czyli Tymczasowym Statusie Ochronnym — blokuje sądom możliwość rozpatrywania większości roszczeń składanych na podstawie prawa federalnego.

Spór dotyczył decyzji Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego o zakończeniu ochrony TPS dla ponad 6 tysięcy Syryjczyków i 350 tysięcy Haitańczyków. Sądy niższej instancji wcześniej wstrzymały wygaszanie tych programów, ale Sąd Najwyższy uchylił te decyzje, otwierając administracji Trumpa drogę do cofnięcia ochrony przed deportacją.

W opinii napisanej przez sędziego Samuela Alito sąd stwierdził, że imigranci z Syrii i Haiti nie mają prawa do sądowych nakazów opóźniających zakończenie tymczasowej ochrony deportacyjnej.

„Ustawa TPS jasno wyklucza rozpatrywanie niekonstytucyjnych roszczeń respondentów” — napisano w decyzji.

Orzeczenie ogranicza możliwość pozywania rządu przez imigrantów i organizacje broniące ich praw w sprawach dotyczących decyzji o TPS. Konserwatywna większość Sądu uznała też, że skarżący z Haiti prawdopodobnie nie zdołają wykazać, iż administracja Trumpa naruszyła konstytucyjną gwarancję równej ochrony prawa.

Decyzja może mieć konsekwencje dla ponad miliona imigrantów z 17 krajów, które otrzymały TPS z powodu wojen, klęsk żywiołowych lub innych nadzwyczajnych okoliczności. Administracja Trumpa podjęła działania w celu cofnięcia ochrony dla imigrantów z 13 z tych państw, narażając ich na utratę zezwoleń na pracę, aresztowania i deportacje.

Syria po raz pierwszy została objęta TPS w 2012 roku w odpowiedzi na brutalne działania reżimu Baszara al-Asada wobec protestujących. Haiti otrzymało ten status w 2010 roku po katastrofalnym trzęsieniu ziemi, które dotknęło około jednej trzeciej populacji kraju. Ochronę przedłużano później wielokrotnie z powodu kryzysów gospodarczych, zdrowotnych i politycznych, zwłaszcza po zabójstwie prezydenta Haiti w 2021 roku.

Ówczesna sekretarz bezpieczeństwa krajowego Kristi Noem uznała jednak, że ani Syria, ani Haiti nie spełniają już kryteriów do objęcia TPS i podjęła działania w celu cofnięcia ochrony.

Sąd Najwyższy wcześniej pozwolił administracji Trumpa zakończyć program TPS dla ponad 600 tysięcy Wenezuelczyków, mimo że sprawa nadal toczyła się w sądach.

Departament Sprawiedliwości argumentował, że DHS działał zgodnie z prawem, kończąc TPS dla Syrii i Haiti, oraz że sądy nie mogą kontrolować decyzji sekretarza w tej sprawie.

Prawnicy imigrantów twierdzili natomiast, że administracja Trumpa nie zastosowała procedury przewidzianej przez Kongres w prawie imigracyjnym. Jeden z sądów niższej instancji uznał też, że decyzja o zakończeniu TPS dla Haiti była prawdopodobnie motywowana uprzedzeniami rasowymi, wskazując na wypowiedzi Trumpa i Noem.

Trump nazwał wcześniej Haiti „krajem z dziury”, a w czasie kampanii prezydenckiej w 2024 roku powielał bezpodstawne twierdzenia, że haitańscy imigranci w Springfield w stanie Ohio jedzą zwierzęta domowe mieszkańców.

Administracja Trumpa zaprzeczała jednak, że decyzje były motywowane rasowo.

Od powrotu do Białego Domu w 2025 roku Trump prowadzi szeroko zakrojone działania na rzecz ograniczenia imigracji. Prezydent powołał się na wojenne prawo znane jako Alien Enemies Act, aby szybko deportować Wenezuelczyków, których jego administracja uznała za członków gangów. Próbował również zawiesić dostęp do systemu azylowego dla migrantów przekraczających południową granicę USA.

Trump podpisał także rozporządzenie wykonawcze mające zakończyć prawo obywatelstwa z urodzenia dla dzieci osób przebywających w USA nielegalnie lub tymczasowo. Sąd Najwyższy rozpatruje legalność tej dyrektywy, ale według CBS wydaje się gotowy ją odrzucić.