Wyobraźcie sobie taką sytuację.

Wchodzicie do baru w Chicago, siadacie przy ladzie i mówicie:

-Poproszę Budweisera.

Barman sięga po charakterystyczną czerwoną butelkę. Amerykańska klasyka. Piwo ze St. Louis. Clydesdale, Super Bowl, baseball, amerykańska flaga. Wszystko się zgadza.

Ale teraz przenosimy się kilka tysięcy kilometrów dalej, do Czech.

I nagle okazuje się, że ktoś może wam powiedzieć:

-Chwileczkę. Budweiser? To przecież nasze piwo.

I co najlepsze… właściwie obie strony mają argumenty.

Bo za jedną z najbardziej rozpoznawalnych nazw piwnych na świecie stoi trwająca już ponad sto lat wojna prawna między Amerykanami i Czechami.

A wszystko zaczęło się od jednego miasta.

Czeskie Budziejowice. Po niemiecku – Budweis.

I tu zaczyna się cała zabawa, bo słowo „Budweiser” nie było początkowo żadną wymyśloną nazwą marketingową. Oznaczało po prostu coś pochodzącego z Budweis. Tak jak Pilsner pochodzi od miasta Pilzno – po niemiecku Pilsen – tak Budweiser odnosił się do Budweis.

A piwo warzono tam od setek lat.

Tymczasem po drugiej stronie Atlantyku, w St. Louis, Adolphus Busch postanowił stworzyć piwo, które mogłoby stać się marką ogólnoamerykańską.

W 1876 roku pojawia się amerykański Budweiser.

I trzeba przyznać – pomysł wypalił.

W tym roku amerykański Budweiser obchodzi dokładnie 150 lat. Z małego browaru w St. Louis wyrósł na jeden z symboli amerykańskiej kultury popularnej.

Problem w tym, że w Budziejowicach też warzono Budweisera.

W 1895 roku powstał tam czeski browar, który znamy dzisiaj jako Budějovický Budvar.

Czyli mamy ciekawy paradoks.

Amerykański Budweiser jako konkretna marka jest starszy od dzisiejszego czeskiego browaru Budvar.

Ale Czesi odpowiadają:

-Świetnie. Tylko że Budweis to nasze miasto. A piwo określane nazwą Budweiser było związane z tym miejscem wcześniej, zanim Amerykanie zaczęli warzyć swoje w Missouri.

I zaczęła się wojna.

Nie na kapsle.

Na prawników.

Już na początku XX wieku browary spierały się o prawa do nazwy. W 1911 roku zawarto jedno z pierwszych porozumień. Później kolejne. Były procesy, rejestracje znaków towarowych, apelacje i sprawy w różnych państwach.

Efekt jest tak absurdalny, że dziś to samo piwo może nazywać się inaczej w zależności od tego, gdzie je kupujecie.

W Stanach Zjednoczonych amerykański Budweiser jest oczywiście Budweiserem.

A czeski?

Nie może się tutaj tak nazywać.

Dlatego czeski Budweiser Budvar jest w Ameryce sprzedawany pod nazwą Czechvar.

Czyli Czech przyjeżdża do Stanów, patrzy na półkę i widzi swoje piwo pod nazwą, której w Czechach praktycznie nie potrzebuje.

Ale jedziemy do Europy i sytuacja potrafi się odwrócić.

Tam prawa do nazw zależą od konkretnego rynku i wcześniejszych rejestracji. Amerykański koncern przez lata przegrywał część batalii o możliwość wyłącznego używania nazwy Budweiser.

A najlepsza jest Wielka Brytania.

Tam sprawa zaszła tak daleko, że ostatecznie uznano, iż obie firmy mogą używać nazwy Budweiser.

Brytyjski klient ma więc dwóch Budweiserów.

Jednego amerykańskiego.

Drugiego czeskiego.

I musi wiedzieć, którego chce.

Europejski Trybunał uznał przy tym, że brytyjscy konsumenci potrafią odróżnić oba produkty.

Czyli po ponad stu latach procesów sądowych rozwiązanie brzmi mniej więcej:

„Spokojnie. Ludzie sobie poradzą.”

Jest jeszcze jeden element tej historii, który czyni ją jeszcze ciekawszą.

Czeski Budvar nie jest zwykłym prywatnym browarem, który wielki koncern mógłby po prostu spróbować kupić.

To przedsiębiorstwo należące do państwa czeskiego.

Po upadku komunizmu pojawiały się próby przejęcia czy wejścia inwestorów, ale browar pozostał własnością Czech.

I tak mamy XXI wiek.

Po jednej stronie jeden z największych koncernów piwowarskich świata.

Po drugiej państwowy czeski browar z miasta liczącego około stu tysięcy mieszkańców.

A pomiędzy nimi jedno słowo:

Budweiser.

I chyba właśnie dlatego ta historia jest tak dobra.

Bo pokazuje, że czasem najcenniejszym składnikiem piwa wcale nie jest chmiel, słód ani woda.

Czasem jest nim… nazwa.

Nazwa, o którą można walczyć przez ponad sto lat, wydać fortunę na prawników i doprowadzić do sytuacji, w której ten sam człowiek może zamówić „Budweisera” w dwóch różnych krajach…

i dostać dwa zupełnie różne piwa.

Więc następnym razem, kiedy ktoś w Ameryce poda wam Budweisera, możecie powiedzieć:

-Dobrze, tylko którego?

I wtedy dopiero zacznie się prawdziwa dyskusja przy piwie.