AmerykaPL

Cambridge. Brooklyn. Modena.Strzały na ulicach, samochód w tłumie, kolejne ofiary i kolejne pytania bez odpowiedzi. Czy naprawdę problemem są same narzędzia?Czy może problemem jest system, który wypuszcza niebezpiecznych ludzi zbyt wcześnie, ignoruje ostrzeżenia i stawia „resocjalizację” ponad bezpieczeństwem zwykłych obywateli? Nowy Felieton 2.0 o przemocy, recydywie, odpowiedzialności i świecie, w którym coraz częściej mówi się […]

Wenus wygląda jak spokojna planeta na nocnym niebie, ale w rzeczywistości dzieje się tam coś absurdalnego. Naukowcy odkryli gigantyczny „skok hydrauliczny” — dokładnie taki efekt, jaki widzimy w kuchennym zlewie, gdy woda nagle zwalnia i tworzy charakterystyczny pierścień. Tylko że na Wenus ma on około 6000 kilometrów szerokości i tworzy ogromne chmury kwasu siarkowego. Kosmos […]

Czy współczesny Hollywood jeszcze opowiada historie, czy realizuje ideologiczne checklisty? Kontrowersje wokół nowej „Odysei” Christophera Nolana ponownie rozgrzały debatę o castingu, „różnorodności” i granicy między artystyczną wizją a kulturową ingerencją. W nowym odcinku Felietonu 2.0 o tym, dlaczego coraz więcej widzów mówi: dość.

Znał mokradła Florydy lepiej niż ktokolwiek, a jego nazwisko budziło strach wśród generałów. Historia Osceoli to nie tylko opowieść o walce Seminolów z potężną armią USA, ale dramat człowieka, którego wielkie imperium nie zdołało pokonać w uczciwej walce. Bolesna relacja o partyzanckim oporze, honorze i ostatecznej, haniebnej zdradzie pod białą flagą rozejmu.

W dzisiejszym Felietonie o tym, czego nauczyliśmy się po pandemii COVID i czy będziemy popełniać w przyszłości te same błędy.

Gdy młoda Amerykanka mówi, że jej narodem są Meksykanie „bo wyglądają jak ona”, widzimy dramatyczny efekt kryzysu tożsamości. Felieton o walce między plemiennością a amerykańskim credo, powrocie patriotyzmu i osobistej refleksji Polaka, który z dumą przyjął Amerykę za swój drugi dom.

Nowy odcinek „Felieton 2.0” to spojrzenie na świat, w którym bogactwo rośnie szybciej niż poczucie bezpieczeństwa zwykłych ludzi. Od eksplozji liczby ultrabogatych w Europie i Polsce, przez kryzys mieszkań, aż po zanikającą klasę średnią w USA — o tym, dlaczego coraz więcej osób ma wrażenie, że system działa inaczej dla elit i inaczej dla reszty […]

Pod spokojną plażą w Górkach Zachodnich trwa jedna z najważniejszych inwestycji energetycznych w Polsce. Potężna maszyna TBM „Basia” drąży tunel pod dnem Bałtyku dla nowego terminala FSRU w Zatoce Gdańskiej. To nie tylko projekt inżynieryjny — to symbol budowy polskiej niezależności energetycznej i nowej roli Pomorza na mapie Europy.

Czy Winston Churchill naprawdę powiedział Neville’owi Chamberlainowi: „Miałeś wybór między wojną a hańbą…”?Prawdopodobnie nie dokładnie w tej formie. A jednak ten cytat stał się symbolem jednego z najbardziej brzemiennych w skutkach momentów XX wieku. W tym odcinku „Felietonu 2.0” wracamy do roku 1938, konferencji monachijskiej i polityki ustępstw wobec Hitlera. Dlaczego Europa oddała Sudety? Dlaczego […]

Na papierze Brytyjczycy wygrali — zdobyli wzgórze i rozbili pozycje kolonistów. Ale cena tej wygranej była szokująca: ponad 1000 zabitych i rannych oraz moment, w którym Londyn po raz pierwszy zrozumiał, że to nie bunt, tylko wojna. Bitwa pod Bunker Hill pokazała, że Amerykanie potrafią walczyć jak równy z równym — i właśnie dlatego stała […]

Rok 2026. Każdy ma kamerę, każdy ma konto i coraz więcej osób ma też… poczucie misji. Z obywatelskiego nadzoru nad władzą rodzi się nowy internetowy spektakl — „audytorzy” wchodzą do urzędów, bibliotek i na ulice, prowokując reakcje dla wyświetleń. Gdzie kończy się wolność słowa, a zaczyna zwykłe nękanie dla contentu? I dlaczego nagrywanie policji czy […]

Czy zasady naprawdę są uniwersalne — czy tylko wtedy, gdy uderzają w przeciwnika? W tym odcinku „Felieton 2.0” rozbieram na czynniki pierwsze temat podwójnych standardów w polityce. Od cen paliwa, przez #MeToo, po gerrymandering i wolność słowa — gdzie kończą się wartości, a zaczyna wygodna narracja? To nie jest analiza „kto ma rację”.To spojrzenie na […]

Czy wiesz, że istniał wódz, który zmusił armię Stanów Zjednoczonych do kapitulacji i spalenia własnych fortów? W tym odcinku Felietonu 2.0 przenosimy się na Wielkie Równiny lat 60. XIX wieku. Poznaj historię Czerwonej Chmury (Red Cloud) – genialnego stratega Lakotów, który jako jedyny rdzenny lider wygrał pełnoskalową wojnę z rządem USA.

Ekologia miała ratować planetę – a coraz częściej obciąża tylko obywatela. W tym odcinku Felietonu 2.0 o systemie kaucyjnym, segregacji i odpowiedzialności, która została przerzucona na ludzi. Punktem wyjścia jest apel Rady Przedsiębiorców do premiera Donald Tusk o wstrzymanie systemu i jego audyt. Czy naprawdę to my powinniśmy dźwigać cały ciężar „zielonej rewolucji”?

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, co się stanie, gdy Twój portfel stanie się zależny od zasięgu Wi-Fi i humoru wielkich korporacji? W najnowszym odcinku Felietonu 2.0 bierzemy pod lupę wizję „cashless society”. Choć płacenie zegarkiem jest wygodne, za fasadą nowoczesności kryją się realne zagrożenia, o których rzadko mówi się głośno: Utrata prywatności: Każda kupiona kawa staje […]

Karoline Leavitt zapowiedziała „shots fired” na kolacji korespondentów, a internet oszalał – znowu ktoś dosłownie zrozumiał idiom i zaczął krzyczeć o zamachu. W tym felietonie rozkładam na czynniki pierwsze cały rodzinny świat angielskich idiomów ze słowem „shot” – od „take a shot at someone”, przez „calling the shots”, aż po „burn someone”. Pokazuję, jak polityka […]

Nowe prawo w UK wprowadza bezprecedensowy zakaz sprzedaży papierosów dla osób urodzonych po 2009 roku. Czy to przełom w zdrowiu publicznym, czy początek niebezpiecznego trendu? Felieton 2.0 o granicach wolności i kontroli.

Wyobraź sobie, że idziesz głosować… ale ktoś wcześniej ustawił planszę tak, żeby Twój głos miał mniejsze znaczenie. To właśnie gerrymandering. Od 1812 roku, gdy Elbridge Gerry podpisał mapę przypominającą „salamandrę”, politycy wiedzą jedno: kto rysuje okręgi, ten zwiększa swoje szanse na władzę. Dziś to już nie ołówek i mapa. To algorytmy, dane i precyzyjne dzielenie […]

Dziś o inicjatywie Stop Killing Games.

To opowieść o nowej formie kolonializmu, gdzie diamenty zastąpiono kodem genetycznym. Felieton opisuje brutalne kulisy strategii „America First” w 2026 roku: od szantażu finansowego wobec Zimbabwe, przez wymianę leków na złoża kobaltu w Zambii, aż po mroczną historię testów klinicznych w Indiach i Nigerii. To analiza świata, w którym najbiedniejsze kraje stają się darmowym laboratorium, […]

ONZ uznaje handel niewolnikami za „najcięższą zbrodnię przeciwko ludzkości” i rozpoczyna globalną debatę o reparacjach.Ale czy historia świata naprawdę sprowadza się tylko do jednego rozdziału? W tym felietonie:-niewolnictwo w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie-Imperium Osmańskie i handel ludźmi w Europie, Afryce i Azji-transatlantycki handel niewolnikami-polski wątek: rozbiory, wojna, rabunek i pytanie o sprawiedliwość To nie […]

„Gej na zawołanie” – szokujący felieton o tym, jak lewicowa polityka azylu zmieniła się w wielki cyrk i biznes. BBC przeprowadziło tajne śledztwo i ujawniło, jak całe sieci prawników i „doradców” za kilka tysięcy funtów uczą migrantów z Pakistanu i Bangladeszu udawać gejów, żeby dostać azyl w Wielkiej Brytanii. Fake historie, zdjęcia z klubów, fałszywe […]

Wierzysz we wszystko, co czytasz pod postami? W dzisiejszym Felietonie 2.0 bierzemy pod lupę fenomen „ekspertów z komentarzy” — ludzi, którzy wiedzą wszystko najlepiej, zanim jeszcze przeczytają nagłówek.

W dzisiejszym odcinku o historii rzekomego kontaktu telepatycznego po katastrofie w Roswell. W tym odcinku przyglądamy się zapiskom Matildy O’Donnell MacElroy, wojskowej pielęgniarki, która twierdziła, że jako jedyna skomunikowała się z ocalałą istotą pozaziemską. Co kryją „tajne stenogramy”? Czy Ziemia to „kosmiczne więzienie”? Czy jesteśmy nieśmiertelnymi istotami duchowymi (IS-BE), które straciły pamięć? Wkraczamy w gąszcz […]

W tym odcinku Felietonu 2.0 przyglądam się pomysłowi podatku majątkowego dla miliarderów — od propozycji Berniego Sandersa, przez exodus bogatych z Kalifornii, aż po realne skutki takich decyzji w USA i Europie.

Zanim znowu usłyszycie, że „kosmos to strata pieniędzy” posłuchajcie Felietonu 2.0. Rozbijamy ten mit na kawałki.Od kamery w Waszym telefonie, przez memory foam, po implanty słuchowe – wszystko to przyszło z kosmosu.

Młoda dziewczyna uciekła przed wojną, by zginąć w pociągu, który miał być bezpieczny. Ale ta tragedia nie zaczęła się w wagonie – zaczęła się lata wcześniej w biurach i sądach, które ignorowały 14 sygnałów ostrzegawczych. Dlaczego system reaguje dopiero wtedy, gdy krew jest już na peronie? Posłuchaj Felietonu 2.0.

W tym odcinku Felietonu 2.0 zaglądamy do najnowszej „Czarnej Księgi” wydatków publicznych 2026 przygotowanej przez Warsaw Enterprise Institute. To nie jest tylko lista śmiesznych wpadek. To obraz systemu, w którym publiczne pieniądze traktuje się jak „niczyje”, a biurokratyczny absurd goni polityczny marketing. W dzisiejszym zestawieniu m.in.: „Płuca Ursynowa” – czyli jak zamienić ekologię w memy. […]

Kiedy w 1864 roku Sherman ruszył z Atlanty w stronę oceanu, nie zabrał ze sobą taborów z żywnością. Zabrał za to ideę „wojny totalnej”, która na zawsze zmieniła oblicze konfliktów zbrojnych. To nie była zwykła kampania militarna – to był psychologiczny i ekonomiczny walec, który miał sprawić, by Południe „poczuło ryk wojny” i kompletnie się […]

Czy „samolot końca świata” w powietrzu oznacza, że coś się dzieje? Niekoniecznie. W tym Felietonie 2.0 rozkładamy temat na spokojnie i bez sensacji. Boeing E-4B „Nightwatch” lata regularnie — bo taka jest jego rola. To nie znak nadchodzącej katastrofy, tylko element systemu bezpieczeństwa, który działa 24/7. O tym, jak media nakręcają emocje i jak wygląda […]

Wielkanocny poniedziałek to moment, w którym różnice kulturowe między Polską a Ameryką widać jak na dłoni. W kolejnym Felietonie 2.0 przyglądam się dwóm skrajnym wizjom świętowania, które dzieli nie tylko Ocean Atlantycki, ale przede wszystkim podejście do życia. Po jednej stronie barykady stoi Lany Poniedziałek – nasza słowiańska, nieobliczalna duma. Po drugiej stronie mamy White […]

Dziś o różnicach w Wielkim PIątku i Good Friday i dlaczego w ogóle używamy pojęcia „good”?

W Stanach Zjednoczonych Wielki Czwartek funkcjonuje pod nazwą Maundy Thursday.To określenie pochodzi od łacińskiego słowa mandatum, czyli „przykazanie”.

Podczas gdy Waszyngton gasi pożary na Bliskim Wschodzie, Pekin domyka system, który budował od dekad. Czy wojna z Iranem to faktycznie początek ery „petrojuana”? Dlaczego amerykańskie sankcje paradoksalnie przyspieszyły chiński skok technologiczny? Felieton 2.0 o tym, jak Made in China 2026 stało się faktem, a Europa została z tyłu z pustymi halami produkcyjnymi.

Poznaj historię Runit Dome – betonowego sarkofagu na Wyspach Marshalla, który po 50 latach od budowy osiągnął kres swojej wytrzymałości. W tym odcinku analizujemy raporty Departamentu Energii USA i najnowsze dane klimatyczne z 2026 roku. Czy rosnący poziom oceanów rozsadzi „Grobowiec” od środka? Rozmawiamy o losach „atomowych weteranów”, którzy budowali konstrukcję bez zabezpieczeń, i o […]

„Co łączy talerz kiszonej kapusty, traumę z dzieciństwa i głosy, których nikt inny nie słyszy?” W dzisiejszym Felietonie 2.0 wywracamy stolik nowoczesnej psychiatrii. Zapomnijcie o teorii, że schizofrenia to tylko „błędne połączenia w mózgu”. Razem z naukowcami z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu schodzimy półtora metra niżej – do ciemnych, krętych tuneli Twojego układu pokarmowego.

W dzisiejszym odcinku Felietonu 2.0 wracamy do marca 1993 roku. To wtedy świat usłyszał słowo, które stało się synonimem komputera. Pentium.

Naukowcy z Japonii przez 20 lat próbowali oszukać biologię. Wynik? 58. pokolenie padło martwe. W tym samym czasie w USA rodzą się wilkory, które wyginęły 10 tysięcy lat temu. Czy budujemy nową arkę, czy cyfrowy cmentarz? W dzisiejszym Felietonie 2.0 o tym, dlaczego nasza zabawa w Boga może nie wyjść.

W dzisiejszym Felietonie 2.0 bierzemy na warsztat „cyfrową bombę”, która wybuchnie w polskich szkołach już 1 września. Ministerstwo Edukacji mówi „dość” i wprowadza ustawowy zakaz używania telefonów. Ale czy to tylko nasza lokalna wojenka? I czy to w ogóle coś znaczy?

Bezdomność w USA to nie tylko namioty pod mostami i obrazki z Kalifornii. To także dzieci śpiące w samochodach, młodzi ludzie wypadający z systemu i dorośli, których państwo nie złapało w porę. W tym odcinku Felietonu 2.0 przyglądamy się amerykańskiej bezdomności bez uproszczeń: między kryzysem mieszkaniowym, uzależnieniami, zdrowiem psychicznym i polityką, która często bardziej zarządza […]

Zrzucanie zakażonych kleszczy, wymazywanie osobowości elektrowstrząsami i rozpylanie bakterii nad San Francisco. To nie są scenariusze odrzucone przez Hollywood, ale oficjalnie potwierdzone projekty rządu USA. Felieton o tym, jak projekty typu Sea-Spray czy Popeye sprawiły, że dziś nie wierzymy już nikomu – i dlaczego w erze „2.0” granica między wiedzą historyczną a paranoją niebezpiecznie się […]

Czy masz wrażenie, że ostatnie kilka lat to był tylko zbiorowy sen? Media głównego nurtu przekonują, że wpływ pandemii na naszą psychikę był „minimalny”. My mówimy: sprawdzam. Wracamy do czasów, gdy absurd stał się prawem, a strach – jedyną walutą. Hipokryzja polityków, obostrzenia, trumny z Bergamo, czyli szaleństwo COVIDU i lekcja, którą musimy pamiętać.

Cyfrowa rewolucja zmieniła sposób, w jaki czytamy i uczymy się. Choć tablety i e-czytniki oferują wygodę i natychmiastowy dostęp do wiedzy, tradycyjne, fizyczne książki wciąż mają nam wiele do zaoferowania. Nasza biologia, jak się okazuje, nie tak łatwo adaptuje się do cyfrowych nowinek.

W tym odcinku przenosimy się na daleką Północ, by zbadać jedną z najbardziej fascynujących i tajemniczych historii ostatnich lat. Czy w samym sercu Alaski, pośród wiecznego lodu, kryje się potężna, czarna piramida? To legenda, mit, czy może jedno z największych odkryć archeologicznych naszych czasów?

W tym odcinku Felietonu 2.0 przyglądam się jednej z najbardziej niezwykłych historii współczesnej technologii. Pokémon Go — gra, która w 2016 roku wyciągnęła miliony ludzi na ulice — okazuje się czymś znacznie więcej niż tylko rozrywką. 👉 30 miliardów zdjęć👉 mapowanie świata w technologii AR👉 roboty uczące się poruszać dzięki danym graczy👉 sprzedaż gry za […]

Czy masz czasem wrażenie, że po drugiej stronie ekranu nie ma już nikogo? Że dyskusje, w których bierzesz udział, to tylko wyreżyserowany spektakl botów? W 2026 roku „Teoria Martwego Internetu” przestała być niszową paranoją z mrocznych zakamarków sieci. Stała się naszą nową, sterylną codziennością.

W dzisiejszym Felietonie 2.0 pochylamy się nad tematem symulacji. Czy żyjemy w symulacji, jakie mamy na to dowody, i czy to w ogóle cokolwiek zmienia?

W dobie „mody na brzydotę” luksus przestał pachnieć drogimi perfumami, a zaczął przypominać estetykę zagubionego bagażu, który przeleżał rok w wilgotnej piwnicy. Dlaczego płacimy fortunę za ubrania, których nie powstydziłby się statysta z filmu postapokaliptycznego? Zapraszam do świata, w którym im gorzej wyglądasz, tym wyższy jest Twój status społeczny.

W czasach, gdy USA i ZSRR walczyły o dominację w kosmosie, w tajnych laboratoriach badano potencjał ludzkiego umysłu. Ingo Swann stał się najcenniejszym „narzędziem” wywiadu CIA. W tym odcinku skupiamy się na jego słynnej sesji dotyczącej Księżyca i zastanawiamy się, dlaczego historia o bazach obcych wciąż fascynuje.

W świecie, w którym wszystko jest „podkręcone”, autentyczność stała się towarem luksusowym. W kolejnym odcinku serii Felieton 2.0 bierzemy na warsztat nową, niepokojącą codzienność 2026 roku. Czy zauważyliście, że nasi znajomi coraz częściej wyglądają na zdjęciach jak wygenerowane przez AI ideały? Że portale randkowe przypominają galerię cyfrowych awatarów, a maile od szefów brzmią bardziej empatycznie […]

Dlaczego najwyżsi urzędnicy państwowi – od Warszawy po Kalifornię – zaczęli mówić językiem internetowych trolli? W tym odcinku „Felietonu 2.0” rozliczamy upadek politycznej formy. Analizujemy, dlaczego zamiast mężów stanu mamy dziś aktywistki z fioletowymi włosami, wytatuowanych krzykaczy i slang z ulicy w murach parlamentu. Czy politycy są już tylko lustrem naszego własnego chamstwa? Czas zapytać: […]

Czy wybory naprawdę są dowodem na to, że politycy wykonują dobrą pracę? W komentarzach często pojawia się argument:„Skoro ktoś na nich głosuje, to znaczy, że robią coś dobrze”. Ale czy rzeczywiście tak działa demokracja? W tym odcinku Felietonu 2.0 zastanawiam się nad problemem:czy wyborcy w ogóle mają realny wybór.

Sprawa Jeffreya Epsteina od lat budzi ogromne emocje na całym świecie.Tysiące stron dokumentów, zeznania ofiar, listy lotów prywatnych samolotów i nazwiska ludzi z najwyższych kręgów polityki, biznesu i show-biznesu. A mimo to… po tylu latach wciąż nie ma jasnych odpowiedzi.

W dzisiejszym odcinku Felietonu 2.0 przyglądamy się zjawisku znanemu od lat: „Polak Polakowi wilkiem”.Mówimy o kompleksach, poczuciu wyższości i o tym, jak łatwo oceniamy innych przez pryzmat zawodu, miejsca zamieszkania czy poglądów politycznych. Poruszamy też temat pogardy wobec Polaków na emigracji – często ze strony osób, które nigdy nie żyły w Stanach Zjednoczonych, a mimo […]

Przez ostatnie lata media głównego nurtu w USA – CNN, MSNBC, ABC, NBC, CBS, NPR, New York Times, Washington Post – konsekwentnie budowały jedną narrację. Głos konserwatystom dał Elon Musk, spadek popularności innych stacji wykorzystuje Fox News, a CNN może już niedługo mieć nowego właściciela, czyli o mediach słów kilka.

Przez 20 lat Ameryka prowadziła wojny bez końca — Afganistan, Irak, biliony dolarów kosztów i setki tysięcy ofiar.Dziś technologia zmienia pole bitwy: stealth, drony, sztuczna inteligencja, operacje precyzyjne zamiast wieloletniej okupacji. Czy to naprawdę koniec „forever wars”?

Czy członkowie Kongresu powinni mieć prawo inwestować na giełdzie, gdy jednocześnie mają dostęp do poufnych informacji?

Przez tysiące lat imperia dominowały świat, wierząc, że ich potęga będzie trwała wiecznie.Rzym, Hiszpania, Bizancjum, Wielka Brytania i Związek Radziecki — każde z nich wydawało się niezniszczalne, aż historia pokazała coś innego. To felieton o cyklu potęgi, czasie i pytaniu, które dziś wraca częściej niż kiedykolwiek wcześniej: czy historia może się powtórzyć.

W dzisiejszym Felietonie 2.0 kilka słów na temat systemu emerytalnego i tego, co nas czeka.

Supreme Court od ponad 200 lat wyznacza granice władzy w Ameryce — ale reakcja polityków i podejście do Sądu Najwyższego zależy od tego, czy wygrywają, czy przegrywają.

W dzisiejszym Felietonie 2.0 o tym, że żyjemy w czasach abonamentu i przestaliśmy „posiadać”.

W najnowszym Felietonie 2.0 kilka słów na temat nowych budżetów miasta Nowy Jork i stanu Illinois, czyli o obietnicach wyborczych i matematyce, która weryfikuje polityków.

Kolejny odcinek Felietonu 2.0, tym razem o Radzie Pokoju i co nas czeka podczas pierwszego posiedzenia.

Nasz nowy felieton na temat siły Polonii w USA. Są w Ameryce społeczności, których głos słychać w Kongresie każdego dnia. I są też społeczności, które zbudowały Amerykę — ale dziś nie mają przy tym stole nikogo. Jedną z nich jest Polonia.Kto w Waszyngtonie wstaje rano i myśli o interesach Polonii?Kto mówi w naszym imieniu?Kto nas […]