AmerykaPL

Albert Gallatin był najdłużej urzędującym sekretarzem skarbu USA (1801–1814). Uporządkował finanse młodej republiki, zorganizował finansowanie zakupu Luizjany, pomógł zakończyć wojnę 1812 roku, a później współtworzył Uniwersytet Nowojorski.

John Marshall był czwartym i najdłużej urzędującym prezesem Sądu Najwyższego USA (1801–1835). Ukształtował amerykańskie prawo konstytucyjne, a dzięki jego orzeczeniom Sąd Najwyższy stał się potężną, równorzędną gałęzią władzy federalnej.

Nie każdy wynalazek prowadzi świat dokładnie w tym kierunku, którego oczekiwał jego twórca. Maszyna może rozwiązać jeden problem, a jednocześnie stworzyć kilka nowych. Może zwiększyć wydajność, przynieść ogromne bogactwo i przyspieszyć rozwój całego kraju, ale jej społeczne konsekwencje mogą okazać się tragiczne. Tak właśnie wygląda historia Eli Whitneya.

Kiedy Amerykanie chcą sprawdzić znaczenie jakiegoś słowa, często mówią po prostu: „sprawdź w Websterze”. Nazwisko człowieka stało się synonimem słownika. Noah Webster nie był jednak wyłącznie autorem wielkiej księgi zawierającej dziesiątki tysięcy haseł. Był nauczycielem, publicystą, reformatorem edukacji, działaczem politycznym, wydawcą gazety, obrońcą praw autorskich, przeciwnikiem niewolnictwa, a nawet jednym z pionierów amerykańskiej epidemiologii. Przede […]

Kiedy nazwisko polityka staje się częścią języka, zazwyczaj oznacza to, że pozostawił po sobie naprawdę wielkie dziedzictwo. W przypadku Elbridge’a Gerry’ego jest jednak pewien problem. Większość Amerykanów nie pamięta dziś samego człowieka. Zna za to pojęcie pochodzące od jego nazwiska: gerrymandering, czyli manipulowanie granicami okręgów wyborczych w taki sposób, aby zapewnić przewagę konkretnej partii politycznej. […]

Kiedy mówimy o ojcach amerykańskiej niepodległości, najczęściej wymieniamy George’a Washingtona, Thomasa Jeffersona, Benjamina Franklina, Johna Adamsa albo Samuela Adamsa. Niewielu pamięta jednak człowieka, o którym John Adams powiedział, że był „płomieniem ognia”. Człowieka, którego wystąpienie miało być momentem, w którym narodziła się idea amerykańskiej niepodległości. Nie podpisał Deklaracji Niepodległości. Nie został prezydentem. Nie dowodził armią. […]

Kiedy wymieniamy ojców założycieli Stanów Zjednoczonych, niemal automatycznie pojawiają się nazwiska George’a Washingtona, Thomasa Jeffersona, Benjamina Franklina, Johna Adamsa czy Jamesa Madisona. Znacznie rzadziej wspomina się człowieka, który podpisał Deklarację Niepodległości, leczył żołnierzy Armii Kontynentalnej, zakładał szkoły i organizacje społeczne, walczył z niewolnictwem, reformował więziennictwo, a jednocześnie stosował terapie, które dzisiaj mogłyby zostać uznane za […]

Wśród ludzi, którzy podpisali Deklarację Niepodległości Stanów Zjednoczonych, byli plantatorzy, prawnicy, kupcy, lekarze i politycy. Był jednak tylko jeden czynny duchowny. Tylko jeden prezydent uczelni. I tylko jeden człowiek, który najpierw wychowywał przyszłych przywódców Ameryki, a później sam dołączył do rewolucji. Nazywał się John Witherspoon.

Kiedy myślimy o Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych, najczęściej pojawia się nazwisko Thomasa Jeffersona. To on napisał jej najważniejsze słowa. To jego pamiętamy jako autora dokumentu, który ogłaszał światu narodziny nowego państwa. Ale zanim Jefferson mógł zacząć pisać, ktoś musiał oficjalnie postawić sprawę niepodległości przed Kongresem. Ktoś musiał wstać w sali pełnej wahających się delegatów i […]

Był jednym z najsłynniejszych amerykańskich patriotów jeszcze zanim George Washington został wodzem rewolucji, a Thomas Jefferson napisał Deklarację Niepodległości. Jego teksty czytano we wszystkich trzynastu koloniach, drukowano w Europie, a francuski filozof Voltaire porównywał go do Cycerona. John Dickinson przez lata tłumaczył Amerykanom, dlaczego brytyjski parlament narusza ich prawa. Pisał najważniejsze petycje, apele i dokumenty […]

Kiedy opowiadamy o powstaniu Stanów Zjednoczonych, ciągle wracają te same nazwiska. George Washington, Thomas Jefferson, Benjamin Franklin, James Madison czy Alexander Hamilton. Tymczasem jeden z najważniejszych ludzi amerykańskiej rewolucji niemal całkowicie zniknął z pamięci. Podpisał Deklarację Niepodległości. Podpisał Konstytucję Stanów Zjednoczonych. Pomagał stworzyć urząd prezydenta, proponował sposób jego wyboru, uczestniczył w przygotowaniu pierwszego projektu konstytucji, […]

W historii amerykańskiej rewolucji są nazwiska, które zna niemal każdy. George Washington, Thomas Jefferson, Benjamin Franklin, John Adams czy Paul Revere. Są jednak również ludzie, bez których Stany Zjednoczone mogłyby nie powstać w takim momencie i w takiej formie, jaką znamy dzisiaj, a mimo to ich nazwiska pozostają niemal zapomniane. Jednym z nich był Caesar […]

Kiedy 2 sierpnia 1776 roku delegaci Kongresu Kontynentalnego składali podpisy pod Deklaracją Niepodległości, każdy z nich podejmował ogromne ryzyko. Jeżeli rewolucja upadnie, zostaną uznani za zdrajców Korony. Mogą stracić majątki, wolność, a nawet życie. Jednak spośród wszystkich ludzi zgromadzonych wtedy w Filadelfii prawdopodobnie nikt nie miał do stracenia więcej niż Charles Carroll z Maryland. Był […]

Zimą 1778 roku George Washington posiadał armię, która teoretycznie walczyła o niepodległość Stanów Zjednoczonych. W praktyce była jednak zlepkiem oddziałów pochodzących z różnych kolonii, posługujących się odmiennymi regulaminami, komendami i sposobami walki. Żołnierze byli głodni, źle ubrani i zmęczeni. Brakowało butów, broni, żywności, a nawet podstawowych zasad higieny. W obozie w Valley Forge panował chaos. […]

Rewolucje wygrywa się na polach bitew. Potrzebni są generałowie, żołnierze, broń i odwaga. Potrzebne są wielkie przemówienia, polityczne deklaracje i ludzie gotowi ryzykować własne życie. Ale każda armia musi także jeść. Żołnierze potrzebują butów. Konie potrzebują paszy. Wozy muszą być naprawiane. Kupcy żądają zapłaty. Zagraniczni sojusznicy oczekują wiarygodności. A w ostatnich latach wojny o niepodległość […]

Kazimierz Pułaski był polskim szlachcicem, dowódcą konfederacji barskiej i jednym z najważniejszych cudzoziemskich bohaterów wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Po klęsce walki przeciwko rosyjskim wpływom w Rzeczypospolitej został zmuszony do emigracji. We Francji poznał Benjamina Franklina, który polecił go George’owi Washingtonowi. W Ameryce Pułaski szybko udowodnił swoje umiejętności. Podczas bitwy nad Brandywine pomógł osłonić odwrót […]

Tadeusz Kościuszko był jednym z tych Polaków, którzy naprawdę zmienili historię świata. Pomógł Amerykanom wygrać wojnę o niepodległość, budował fortyfikacje West Point, przyjaźnił się z Thomasem Jeffersonem, a później wrócił do Polski, by stanąć przeciwko rosyjskiemu imperium. Był generałem dwóch narodów, ale przede wszystkim człowiekiem, który wierzył, że wolność nie może być przywilejem bogatych. Upominał […]

Marquis de Lafayette był młodym francuskim arystokratą, który porzucił wygodne życie w Europie, by walczyć o amerykańską niepodległość. Miał zaledwie 19 lat, gdy przybył do kolonii i zaoferował swoją służbę bez wynagrodzenia. Szybko zdobył zaufanie George’a Washingtona, z którym połączyła go niemal ojcowsko-synowska relacja. Lafayette walczył w najważniejszych kampaniach rewolucji, został ranny pod Brandywine i […]

Nathanael Greene był jednym z najzdolniejszych generałów amerykańskiej wojny o niepodległość i zaufanym dowódcą George’a Washingtona. Choć przed wojną nie miał dużego doświadczenia wojskowego, szybko wyrósł na mistrza strategii, logistyki i wojny manewrowej. Największą sławę zdobył podczas kampanii na Południu. Nie próbował pokonać Brytyjczyków w jednej wielkiej bitwie. Zamiast tego zmuszał ich do ciągłych marszów, […]

Henry Knox był jednym z najważniejszych dowódców artylerii podczas amerykańskiej wojny o niepodległość. Zanim został generałem, prowadził księgarnię w Bostonie i samodzielnie studiował historię wojskowości. Gdy wybuchła rewolucja, szybko udowodnił, że potrafi zamienić wiedzę z książek w realną siłę na polu bitwy. Największą sławę przyniosła mu wyprawa do Fortu Ticonderoga. Zimą 1775 i 1776 roku […]

Gouverneur Morris należał do najbardziej barwnych i niedocenianych Ojców Założycieli Stanów Zjednoczonych. To właśnie on, jako członek Komitetu Stylu, nadał Konstytucji jej ostateczne brzmienie i napisał słynne słowa: „We the People”. Z tego powodu bywa nazywany „piórem Konstytucji”. Podczas Konwencji Konstytucyjnej należał też do najgłośniejszych przeciwników niewolnictwa, które określał jako instytucję moralnie odrażającą. Wcześniej pomagał […]

Są w historii Ameryki ludzie, którzy nosili mundury. Są tacy, którzy podpisywali dokumenty. Są tacy, którzy stali na balkonach, przemawiali do tłumów i prowadzili armie.A Thomas Paine?Thomas Paine miał pióro.I tym piórem zrobił dla amerykańskiej niepodległości więcej, niż wielu ludzi z karabinami w rękach.Nie był prezydentem. Nie był generałem. Nie był arystokratą. Nie pochodził z […]

Są w historii Stanów Zjednoczonych nazwiska, które zna prawie każdy: Washington, Jefferson, Madison, Franklin, Hamilton. Są też nazwiska, które stoją trochę z boku. Nie dlatego, że były mniej ważne, ale dlatego, że ich właściciele nie zabiegali o sławę, nie zostali prezydentami, nie mieli szczęścia do szkolnych podręczników albo w kluczowym momencie powiedzieli wielkim ludziom swojej […]

Są w historii ludzie, którzy wchodzą na scenę z hukiem. Mają wielkie przemówienia, dramatyczne gesty, pojedynki, rewolucyjne manifesty, pomniki, cytaty na plakatach i twarze rozpoznawalne na pierwszy rzut oka.Roger Sherman był inny.Nie wyglądał jak bohater romantycznej opowieści. Nie był błyskotliwym mówcą. Nie miał uniwersyteckiego wykształcenia. Nie urodził się w bogatej rodzinie. Nie należał do arystokracji […]

Patrick Henry nie był prezydentem, generałem ani autorem Konstytucji. A jednak bez niego trudno wyobrazić sobie narodziny Stanów Zjednoczonych. Był człowiekiem, którego największą bronią nie był miecz, lecz głos. Zaczynał od porażek. Nie był wybitnym uczniem, nie sprawdził się w handlu ani w rolnictwie. Dopiero praca blisko sądu w Wirginii otworzyła mu drogę do prawa […]

W tym odcinku serii „Wszyscy Ludzie Prezydenta” przyglądamy się Alexandrowi Hamiltonowi — jednej z najbardziej błyskotliwych, ambitnych i kontrowersyjnych postaci epoki założycielskiej. Hamilton urodził się poza kontynentalną Ameryką, bez majątku i wpływowego nazwiska, ale dzięki niezwykłemu talentowi, pracowitości i ambicji wspiął się na sam szczyt życia publicznego młodej republiki. Był adiutantem George’a Washingtona, współautorem „Federalist […]

W tym odcinku serii „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy historię Johna Jaya — jednego z najważniejszych, choć dziś często niedocenianych Ojców Założycieli Stanów Zjednoczonych. Był dyplomatą, prawnikiem, współautorem „Federalist Papers”, pierwszym prezesem Sądu Najwyższego USA i człowiekiem, który pomagał budować fundamenty amerykańskiego państwa prawa. To on współtworzył zręby dyplomacji młodej republiki, uczestniczył w rozmowach pokojowych kończących […]

John Hancock przeszedł do historii dzięki największemu i najsłynniejszemu podpisowi pod Deklaracją Niepodległości, ale jego rola była znacznie większa. Bogaty kupiec z Bostonu, prezydent Kongresu Kontynentalnego i gubernator Massachusetts, ryzykował majątek, pozycję i życie dla sprawy niepodległości. To opowieść o człowieku, którego podpis stał się symbolem odwagi, a nazwisko do dziś oznacza w Ameryce jedno: […]

Samuel Adams nigdy nie został prezydentem, ale bez niego trudno wyobrazić sobie narodziny Stanów Zjednoczonych. Radykał z Bostonu, mistrz politycznej propagandy i jeden z najważniejszych organizatorów oporu przeciw Brytyjczykom, przez lata podsycał płomień rewolucji, zanim inni odważyli się mówić o niepodległości. To historia człowieka, który nie dowodził armią i nie pisał Deklaracji, ale nauczył Amerykanów […]

Benjamin Franklin nigdy nie był prezydentem, ale bez niego trudno wyobrazić sobie narodziny Stanów Zjednoczonych. Drukarz, wydawca, naukowiec, wynalazca, dyplomata i Ojciec Założyciel, który zdobył dla Ameryki sojusz z Francją, podpisał najważniejsze dokumenty młodej republiki i pomógł stworzyć obywatelski charakter kraju. W tym odcinku opowiadamy o człowieku, który był najsłynniejszym Amerykaninem świata, zanim Ameryka naprawdę […]

Joe Biden był 46. prezydentem Stanów Zjednoczonych i jednym z najbardziej doświadczonych polityków, którzy kiedykolwiek trafili do Białego Domu. Zanim został prezydentem, przez dziesięciolecia zasiadał w Senacie, przewodniczył ważnym komisjom i przez osiem lat był wiceprezydentem u boku Baracka Obamy. Do Białego Domu wszedł w 2021 roku jako kandydat obiecujący spokój, normalność i odbudowę instytucji […]

Donald Trump – 45. i 47. prezydent Stanów Zjednoczonych oraz jeden z najbardziej kontrowersyjnych przywódców w historii Ameryki. Do Białego Domu wszedł najpierw jako biznesmen, celebryta i kandydat antysystemowy, który obiecał „osuszyć bagno” w Waszyngtonie i postawić Amerykę na pierwszym miejscu. Jego zwycięstwo w 2016 roku było politycznym trzęsieniem ziemi. Trump pokonał Hillary Clinton, przełamał […]

Barack Obama był 44. prezydentem Stanów Zjednoczonych i pierwszym Afroamerykaninem w historii, który objął najwyższy urząd w państwie. Do Białego Domu wszedł jako symbol nadziei, zmiany i nowego pokolenia amerykańskiej polityki. Jego prezydentura rozpoczęła się w cieniu wielkiego kryzysu finansowego. Obama musiał ratować gospodarkę, odbudowywać zaufanie do instytucji i prowadzić kraj przez jedną z najtrudniejszych […]

George W. Bush był 43. prezydentem Stanów Zjednoczonych i jednym z najbardziej kontrowersyjnych przywódców początku XXI wieku. Do Białego Domu wszedł jako gubernator Teksasu, syn byłego prezydenta i polityk, który obiecywał „współczujący konserwatyzm” oraz powrót spokojniejszej, bardziej moralnej polityki. Jego prezydentura zmieniła się jednak bezpowrotnie 11 września 2001 roku. Zamachy terrorystyczne na Nowy Jork i […]

Bill Clinton był 42. prezydentem Stanów Zjednoczonych i jednym z najważniejszych polityków końca XX wieku. Do Białego Domu wszedł jako młody, energiczny gubernator Arkansas, symbol nowego pokolenia Demokratów i polityk, który obiecywał Ameryce świeży start po zimnej wojnie. Jego prezydentura przypadła na czas gospodarczego boomu, narodzin ery internetu, spadku bezrobocia i rosnącej potęgi Stanów Zjednoczonych […]

George H.W. Bush był jednym z najlepiej przygotowanych ludzi, którzy trafili do Białego Domu: pilot wojenny, kongresmen, ambasador przy ONZ, wysłannik do Chin, dyrektor CIA i wiceprezydent Ronalda Reagana. Jako 41. prezydent USA poprowadził Amerykę przez koniec zimnej wojny, upadek muru berlińskiego, zjednoczenie Niemiec i wojnę w Zatoce Perskiej. W tym odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” […]

Ronald Reagan — 40. prezydent Stanów Zjednoczonych — był aktorem, gubernatorem Kalifornii i człowiekiem, który stał się twarzą konserwatywnej rewolucji w Ameryce. Obiecywał niższe podatki, silną armię, wolny rynek i powrót narodowego optymizmu po trudnych latach 70. W tym odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy o prezydencie, który nazwał Związek Radziecki „imperium zła”, rzucił wyzwanie Gorbaczowowi […]

Jimmy Carter — 39. prezydent Stanów Zjednoczonych — wszedł do Białego Domu jako symbol uczciwości i moralnej odnowy po Watergate. Był rolnikiem z Georgii, oficerem marynarki i politykiem, który chciał przywrócić Amerykanom wiarę w państwo. W tym odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy o jego trudnej prezydenturze, kryzysie energetycznym, inflacji, rewolucji w Iranie, zakładnikach w Teheranie […]

Gerald Ford — 38. prezydent Stanów Zjednoczonych — był jedynym człowiekiem w historii USA, który został prezydentem bez wygrania wyborów prezydenckich ani wiceprezydenckich. Przejął Biały Dom po rezygnacji Richarda Nixona i aferze Watergate, obiecując Amerykanom uczciwość, spokój i powrót zaufania do instytucji. W tym odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy o prezydencie przejściowym, ale niezwykle ważnym […]

Richard Nixon — 37. prezydent Stanów Zjednoczonych — był jednym z najbardziej skutecznych, a zarazem najbardziej kontrowersyjnych polityków XX wieku. Otworzył Amerykę na Chiny, prowadził rozmowy z ZSRR i próbował zakończyć wojnę w Wietnamie, ale jego prezydenturę na zawsze przykryła afera Watergate. W tym odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy o człowieku wielkich ambicji, wielkich sukcesów […]

Lyndon B. Johnson był jednym z najbardziej skutecznych, a zarazem najbardziej sprzecznych prezydentów w historii Ameryki. Po zabójstwie Johna F. Kennedy’ego przejął urząd w chwili narodowej traumy i bardzo szybko pokazał, że jak mało kto rozumie mechanikę władzy w Waszyngtonie. Dawny nauczyciel z biednego Teksasu, mistrz Senatu i bezwzględny negocjator, wykorzystał swoje polityczne umiejętności do […]

John F. Kennedy, 35. prezydent Stanów Zjednoczonych, był symbolem młodości, odwagi i nowej ery w amerykańskiej polityce. Bohater II wojny światowej, twórca wizji lotu na Księżyc i przywódca podczas kryzysu kubańskiego, zapisał się w historii jako jeden z najbardziej charyzmatycznych prezydentów USA. Jego życie i prezydentura zostały tragicznie przerwane zamachem w Dallas 22 listopada 1963 […]

Dwight D. Eisenhower był jednym z najbardziej niezwykłych prezydentów USA — generałem, który dowodził aliantami w Europie podczas II wojny światowej, a potem jako 34. prezydent Stanów Zjednoczonych pilnował pokoju w czasach zimnej wojny. Zakończył walki w Korei, rozbudował system autostrad międzystanowych, powołał NASA i ostrzegał Amerykę przed rosnącym wpływem kompleksu militarno-przemysłowego. To historia człowieka, […]

Harry S. Truman był człowiekiem, który nigdy nie planował zostać prezydentem. Urodzony w 1884 roku w Missouri, wychował się na farmie, miał słaby wzrok, nie ukończył studiów i przez lata pracował jako rolnik, urzędnik oraz właściciel sklepu z odzieżą. Po służbie w artylerii podczas I wojny światowej rozpoczął karierę polityczną, która zaprowadziła go do Senatu, […]

W tym odcinku opowiadam historię Franklina Delano Roosevelta — jedynego prezydenta USA wybranego na urząd aż cztery razy i jednej z najważniejszych postaci XX wieku. Gdy obejmował władzę w 1933 roku, Ameryka była pogrążona w Wielkim Kryzysie. Banki upadały, miliony ludzi traciły pracę, a wiara w amerykański sen pękała na oczach całego świata. Roosevelt odpowiedział […]

W tym odcinku opowiadam historię Herberta Hoovera — człowieka, który zanim został prezydentem, uchodził za jednego z największych humanitarystów swoich czasów. Był inżynierem, milionerem, organizatorem pomocy dla głodującej Europy po I wojnie światowej i symbolem amerykańskiej skuteczności. A jednak historia zapamiętała go przede wszystkim jako prezydenta, na którego kadencję spadł Wielki Kryzys. Hoover obejmował urząd […]

Calvin Coolidge – „Silent Cal”, prezydent ciszy i prosperity. Zwolennik ograniczonego rządu, niskich podatków i biznesu, który przywrócił zaufanie do Białego Domu po skandalach epoki Hardinga. Lata jego rządów stały się symbolem amerykańskich „Roaring Twenties”.

Warren G. Harding – prezydent „powrotu do normalności”, którego administrację pogrążyły skandale. Od wielkiego zwycięstwa po aferę Teapot Dome i tajemniczą śmierć w trakcie urzędowania. Historia jednego z najbardziej kontrowersyjnych prezydentów USA.

Woodrow Wilson to jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii Białego Domu.28. prezydent USA prowadził Amerykę przez I wojnę światową, stworzył fundamenty nowoczesnego porządku międzynarodowego i marzył o świecie „bezpiecznym dla demokracji”. Ale jego prezydentura miała też drugą twarz — segregację rasową, propagandę wojenną, Palmer Raids i ograniczanie wolności obywatelskich.

Człowiek, który wolał Sąd Najwyższy od Białego Domu William Howard Taft był najbardziej niezwykłym prawnikiem, jaki trafił do Białego Domu.Jedyny człowiek w historii Ameryki, który został zarówno prezydentem, jak i prezesem Sądu Najwyższego. I co najciekawsze — sam uważał, że to drugie stanowisko było ważniejsze. Taft nie miał temperamentu Theodore’a Roosevelta. Nie był showmanem, wojownikiem […]

Theodore Roosevelt nie wyglądał jak typowy polityk swojej epoki. Był energią w czystej postaci — głośny, charyzmatyczny, impulsywny i absolutnie zakochany w Ameryce. To właśnie on praktycznie wynalazł nowoczesną politykę medialną. Zapraszał reporterów do Białego Domu, organizował konferencje prasowe i budował swój wizerunek jak gwiazda filmu akcji początku XX wieku. Ludzie nie głosowali już tylko […]

William McKinley — 25. prezydent USA i człowiek epoki gwałtownego rozwoju Ameryki. Zwolennik silnej gospodarki, wysokich ceł i ekspansji Stanów Zjednoczonych. To za jego prezydentury USA wkroczyły na światową scenę po wojnie z Hiszpanią w 1898 roku, zdobywając m.in. Filipiny, Guam i Puerto Rico. W tym odcinku: narodziny amerykańskiego imperium, złoty wiek przemysłu i prezydent, […]

Benjamin Harrison — 23. prezydent USA i wnuk Williama Henry’ego Harrisona. Dorastał w North Bend w Ohio, wierząc, że przeznaczenie prowadzi go do wielkich rzeczy. W tym odcinku: polityczna dynastia, droga z farmy do Białego Domu i prezydentura w cieniu wielkiego nazwiska.

Grover Cleveland — jeden z dwóch prezydentów w historii USA, który wrócił do Białego Domu na drugą, niekonsekwentną kadencję. Reformator, przeciwnik korupcji i człowiek znany z bezkompromisowej uczciwości. Nazywano go „Old Veto”, bo częściej niż niemal ktokolwiek wcześniej blokował ustawy, które uważał za nieuczciwe lub niepotrzebne. To za jego czasów: • powstała pierwsza federalna komisja […]

W 21. odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” poznacie historię Chestera A. Arthura — eleganckiego nowojorskiego polityka związanego z machiną partyjną, który po śmierci Jamesa Garfielda niespodziewanie stanął na czele Stanów Zjednoczonych. Wielu spodziewało się dalszej korupcji i rozdawania stanowisk „po znajomości”. Stało się jednak coś zupełnie odwrotnego. Arthur podpisał w 1883 roku ustawę Pendleton Act — […]

Dwudziesty prezydent Stanów Zjednoczonych rządził zaledwie kilka miesięcy, ale wielu historyków uważa, że mógł całkowicie zmienić kierunek Ameryki. James A. Garfield był inteligentnym idealistą, przeciwnikiem politycznej korupcji i człowiekiem, który chciał zreformować system stanowisk rozdawanych po znajomości. 2 lipca 1881 roku został postrzelony na dworcu kolejowym w Waszyngtonie przez Charlesa Guiteau. Sam zamach nie musiał […]

Człowiek, który objął urząd po najbardziej kontrowersyjnych wyborach XIX wieku i próbował posklejać Amerykę po wojnie secesyjnej. Bohater wojny, reformator, przeciwnik korupcji i prezydent, który zakończył erę Rekonstrukcji. W nowym odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy historię jednego z najbardziej niedocenianych przywódców w historii USA.

Ulysses S. Grant — generał, który nie przestawał nacierać. Bohater wojny secesyjnej, zdobywca Vicksburga i człowiek, którego Abraham Lincoln bronił słowami: „Nie mogę poświęcić tego człowieka. On walczy.” W 18. odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy o drodze Granta od krwawych pól Shiloh i Wilderness, przez kapitulację Lee w Appomattox, aż po Biały Dom. To historia […]

Andrew Johnson został prezydentem po zamachu na Abrahama Lincolna w 1865 roku i stanął przed jednym z najtrudniejszych zadań w historii USA — odbudową kraju po wojnie secesyjnej. Był demokratą z Tennessee, który pozostał lojalny wobec Unii mimo secesji Południa. Jego prezydentura szybko doprowadziła do ostrego konfliktu z Kongresem. Johnson sprzeciwiał się radykalnej rekonstrukcji Południa […]

Abraham Lincoln – człowiek z drewnianej chaty, który stanął na czele kraju w jego najciemniejszym momencie. W tym odcinku poznasz historię prezydenta, który prowadził Amerykę przez wojnę domową, walczył o utrzymanie jedności państwa i zmienił sens tej wojny, podpisując Proklamację Emancypacji. To opowieść o trudnych decyzjach, kontrowersjach, genialnej polityce i człowieku, który nie miał prawa […]

James Buchanan objął urząd w momencie, gdy Ameryka była już głęboko podzielona przez kwestię niewolnictwa — i nie potrafił tego zatrzymać. Zamiast zdecydowanych działań, wybierał kompromisy i bierność, co tylko przyspieszyło rozpad kraju. Podczas jego prezydentury narastały konflikty, aż w końcu pierwsze stany opuściły Unię. Do historii przeszedł jako człowiek, który patrzył, jak Stany Zjednoczone […]

Franklin Pierce – prezydent, który miał uspokoić Amerykę… a pomógł przyspieszyć jej rozpad. W 1853 roku obejmuje urząd w cieniu osobistej tragedii i politycznego napięcia, które wielu wciąż próbuje ignorować. Kraj wydaje się stabilny po Kompromisie z 1850 roku, ale to tylko cisza przed burzą. W tym odcinku opowiadam historię 14. prezydenta USA – człowieka […]

Millard Fillmore – często zapomniany, a jednak stojący w samym centrum jednego z najważniejszych momentów w historii Stanów Zjednoczonych. To prezydent, który nie wygrał wyborów, ale przejął władzę w chwili, gdy kraj balansował na krawędzi rozpadu. W tym odcinku przyglądamy się drodze Millard Fillmore – od skromnego chłopaka z pogranicza, przez karierę prawnika i polityka, […]

Zachary Taylor, bohater wojny z Meksykiem i 12. prezydent Stanów Zjednoczonych, objął urząd w jednym z najbardziej napiętych momentów w historii kraju. Choć sam był właścicielem niewolników z Południa, jako prezydent sprzeciwiał się rozszerzaniu niewolnictwa na nowe terytoria zdobyte po wojnie z Meksykiem. Taylor dążył do tego, by Kalifornia i Nowy Meksyk jak najszybciej zostały […]

Odcinek 11 poświęcony jest jednej z najbardziej konsekwentnych – i jednocześnie najbardziej przełomowych – prezydentur w historii Stanów Zjednoczonych. James K. Polk wchodzi do Białego Domu z jasno określonym planem… i wychodzi z niego po zrealizowaniu niemal wszystkich swoich celów. To właśnie za jego kadencji Stany Zjednoczone zmieniają się na zawsze. Hasło „Ameryka od oceanu […]

Nie został wybrany. Nie miał zaplecza. Własna partia go wyrzuciła. A jednak to on ustalił jedną z najważniejszych zasad w historii Stanów Zjednoczonych. W tym odcinku „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy historię John Tyler — człowieka, który przypadkiem został prezydentem, ale nieprzypadkowo zmienił urząd na zawsze. To on jako pierwszy przejął pełnię władzy po śmierci prezydenta […]

William Henry Harrison przeszedł do historii jako prezydent, który rządził najkrócej — zaledwie 32 dni. Ale zanim trafił do Białego Domu, był żołnierzem, gubernatorem, bohaterem wojny 1812 roku i jedną z kluczowych postaci amerykańskiej ekspansji na Zachód. W tym odcinku serii „Wszyscy Ludzie Prezydenta” opowiadamy o człowieku nazywanym „Old Tippecanoe” — o bitwie pod Tippecanoe, […]

Był jedynym prezydentem USA, którego pierwszym językiem nie był angielski. Wyrósł w cieniu dawnego Nowego Amsterdamu, w holenderskiej społeczności, która powoli znikała z mapy Ameryki. Nie był generałem. Nie był bohaterem wojny. Był… strategiem. To on pomógł stworzyć nowoczesną Partię Demokratyczną i wyniósł Andrew Jackson do władzy. To on zbudował polityczny system, który działa do […]

Zanim został siódmym prezydentem Stanów Zjednoczonych, Andrew Jackson był… dzieckiem wojny, sierotą i człowiekiem, który od początku życia musiał walczyć, żeby przetrwać. Urodzony na pograniczu Karoliny Północnej i Południowej, stracił ojca jeszcze przed narodzinami. Jako nastolatek walczył w wojnie o niepodległość. Został pojmany przez Brytyjczyków i na zawsze nosił bliznę po ciosie mieczem za odmowę […]

Zanim został szóstym prezydentem Stanów Zjednoczonych, John Quincy Adams był… dzieckiem rewolucji, świadkiem narodzin państwa i człowiekiem, który dorastał szybciej, niż powinien. Jako chłopiec patrzył z matką na bitwę pod Bunker Hill, wiedząc, że jego ojciec – John Adams – ryzykuje życie, podpisując Deklarację Niepodległości. W wieku 10 lat wyruszył do Europy. W wieku 14 […]

Zanim został piątym prezydentem Stanów Zjednoczonych, James Monroe był… patriotą, żołnierzem rewolucji i człowiekiem, który dorastał szybciej, niż powinien. Wcześnie stracił rodziców, porzucił studia w William & Mary, chwycił za broń i poszedł walczyć pod rozkazami George’a Washingtona. Został ciężko ranny pod Trenton, nosił w sobie ślad tej wojny do końca życia, a potem zamiast […]

Zanim został czwartym prezydentem Stanów Zjednoczonych, James Madison był… drobnym mężczyzną z Wirginii, którego łatwo było przeoczyć w tłumie – człowiekiem o słabym głosie, ale niezwykle ostrym umyśle. Zamiast przemawiać, wolał myśleć. Zamiast imponować, analizował. Godzinami studiował historię upadków republik, filozofię i systemy władzy, próbując zrozumieć jedno: dlaczego wolność tak często przegrywa z ludzką naturą. […]

Zanim został trzecim prezydentem Stanów Zjednoczonych, Thomas Jefferson był… cichym, zamyślonym młodym intelektualistą z Wirginii, który bardziej ufał pióru niż własnemu głosowi. Zafascynowany książkami, nauką i ideami Oświecenia, godzinami studiował prawo, filozofię i języki, budując w sobie wizję świata opartego na wolności, rozumie i niezależności jednostki. W trzecim odcinku cyklu „Wszyscy Ludzie Prezydenta” odkrywamy, jak […]

Zanim został drugim prezydentem, John Adams był… młodym, nieśmiałym nauczycielem w małej szkole w Worcester. Choć marzył o literaturze, to twarde zderzenie z rzeczywistością i głęboka niechęć do bycia przeciętnym pchnęły go w stronę prawa, które stało się fundamentem jego politycznej kariery. W drugim odcinku cyklu „Wszyscy Ludzie Prezydenta” odkrywamy, jak ten „niewygodny” i niezwykle […]

Zanim został pierwszym prezydentem, George Washington był… nastoletnim geodetą w dzikich ostępach Wirginii. Ten mało znany fakt z jego młodości kluczowo wpłynął na to, jak później ukształtował urząd Prezydenta USA. W pierwszym odcinku cyklu „Wszyscy Ludzie Prezydenta” odkrywamy, jak umiejętność precyzyjnego mierzenia terenu i tworzenia map przełożyła się na budowanie fundamentów najpotężniejszego państwa świata.